زبان و ادبیات فارسی، جلد ۱۸، شماره ۶۹، صفحات ۵۹-۸۹

عنوان فارسی خویشکاری های موبدان در شاهنامه
چکیده فارسی مقاله در ایران باستان موبدان همواره یکی از مقامات برجسته جامعه به‌شمار می­آمدند و در دربار شاهان نفوذی فوق­العاده داشتند. این امر به‌خوبی در مشهورترین حماسه ملی ایران نمود یافته است و به حدی اهمیت دارد که با بررسی نقش و جایگاه موبدان در شاهنامه چگونگی ارتباط دین و حکومت در ایران باستان مشخص می­شود. خویشکاری موبدان در شاهنامه منحصر به اجرای مناسک دینی نیست. آن­ها هم در اداره کشور اختیارات گسترده­ای دارند، هم از نظر علمی سرآمد زمان خویش­اند، هم تعلیم و تربیت را به عهده دارند و هم راوی داستان­های کهن هستند. نظارت بر امور اقتصادی و پرچم­داری در جنگ­ها نیز از دیگر کارکردهای موبدان به‌شمار می­رود. شایان یادآوری است واژه موبد در شاهنامه همیشه به معنای عالم دینی نیست، بلکه توسّع معنایی یافته و بر دانا و خردمند نیز اطلاق شده است. نگارندگان می‌کوشند کنش­ها و سلسله‌مراتب موبدان را بر اساس متن شاهنامه و با استفاده از برخی متون پهلوی و تواریخ عهد اسلامی بازنمایند.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله موبد،خویشکاری،دین،سیاست،فرهنگ،ایران باستان،شاهنامه فردوسی،

عنوان انگلیسی Functions of mubads in Shahnameh
چکیده انگلیسی مقاله In ancient Iran, mubeds were always among the most prominent authorities of the country and were highly influential in kings’ courts. This role is well depicted in Iran’s most famous national epic, and it is of such an importance that by examining their roles and positions in Shahnameh, one can find how religion and government were closely related in ancient Iran. In Shahnameh, the mubads’ responsibilities were not just limited to conducting religious ceremonies and rites. They enjoyed power and authority in country’s administration and were the most educated people of their age. They were responsible for the education and also narrated ancient stories. Observing the economic affairs and bearing the flag in battles were other responsibilities of the mubeds which are also well depicted in Shahnameh. It should be noted that “mubed” in Shahnameh is used as a generic term and it is not always used to mean a “clergy”. Rather, its meanings had expanded and the term was attributed to wise and erudite people. In this paper, the authors attempt to explain the functions and hierarchies of mubeds according to Ferdowsi’s Shahnameh.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله موبد,خویشکاری,دین,سیاست,فرهنگ,ایران باستان,شاهنامه فردوسی

نویسندگان مقاله اکبر شامیان ساروکلایی |
استادیار دانشگاه بیرجند
سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه بیرجند (Birjand university)

زهرا دلپذیر |
کارشناس ارشد دانشگاه بیرجند
سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه بیرجند (Birjand university)


نشانی اینترنتی http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-54&slc_lang=fa&sid=fa
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات