زبان و ادبیات فارسی، جلد ۲۲، شماره ۷۷، صفحات ۲۳۹-۲۷۳
عنوان فارسی نقد و بررسی روند تکامل شخصیت قهرمان در هفت‌خان رستم و اسفندیار بر اساس نظریه‌ی یونگ
چکیده فارسی مقاله نظریه تکامل شخصیت یونگ با همه اهمیتش، در مقایسه با ادبیات فارسی بسیار نوپا است. با‌این‌حال از زمان ارائه به‌منزله معیار جدید نقد روان‌شناختی در حوزه ادبیات رونق بسیاری یافت. ازطرف دیگر یکی از مهم‌ترین مضامین ادبیات حماسی فارسی داستان هفت‌خان رستم و همچنین اسفندیار است که با وجود شهرت و اهمیتشان تاکنون ازمنظر روان‌شناسی یونگ هدف نقد قرار نگرفته­اند.
هدف پژوهش حاضر اعتبارسنجی نظریه مزبور در نقد روان‌شناختی این دو هفت‌خان به‌مثابه دو روایت گران­سنگ ادب فارسی است. از این منظر، مقاله پیش‌رو تلاش می‌کند تا با توسل به نظریه تکامل شخصیت یونگ بر اهمیت ارتباط موجود میان مضمون هفت‌خان و مکتب روانشناسی یونگ تأکید ورزد.
این پژوهش به بررسی و تحلیل هریک از ارکان تشکیل‌دهنده نظریه یونگ، یعنی کهن­الگوهای سایه، آنیما، آنیموس، پرسونا و... در هفت‌خان رستم پرداخته و سپس کیفیت وقوع آنها را در هفت‌خان اسفندیار مدنظر قرار می­دهد. برای رسیدن به نتیجه بهتر مفاهیم کلیدی هفت‌خان از دیدگاه روان‌شناسی یونگ رمزگشایی شده است. نتیجه تحقیق مشخص کرد که تمام ارکان نظریه یونگ به‌وضوح، ترتیب و در برخی موارد صورت مکرر در هفت‌خان رستم دیده می­شوند. برخلاف هفت‌خان رستم، این الگو در هفت‌خان اسفندیار از نظم مشخصی برخوردار نیست و در پاره­ای موارد به صورت تلویحی به آن نگریسته شده است. نیز می­توان به فقدان کهن­الگوی «آنیموس» در طرحواره هفت‌خان اسفندیار اشاره کرد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله ادبیات حماسی،رستم،هفت‌خان،یونگ،کهن‌الگو،نماد،
عنوان انگلیسی A Study of the Process of the Development of the Heroes’ Characters in the Seven Adventures of Rostam and Esfandiar in the Light of Jungian Theory
چکیده انگلیسی مقاله The Jungian evaluation theory has not been fully used as a standard in analyzing the subject of the seven adventures (or Haft Khan) in Shahnameh. The main purpose of this research is to evaluate the psychological theory in the seven adventures of Rostam and of Esfandiar. By using it, we have attempted to find out the hidden aspects of the evolution of the hero’s personality in his adventures and consequently know the nature of the Jungian archetypes in the Persian epic. Therefore, the article tries to find out the relationship between the supreme Persian subject matters and Jungian theory. Moreover, the research has analyzed each of the basic Jungian elements (i.e. archetype, shadow, anima and animus, persona, etc.) in the seven adventures of Rostam and of Esfandiar, and then each of the elementary concepts in the two adventures have been decoded on the basis of the Jungian theory. It is concluded that all of the elements of the theory can be fully seen in the seven adventures of Rostam, repeatedly in some cases. The hero meets all of the Jungian archetypes in his seven adventures, and after winning them, he finally reaches the stage of individuation. On the contrary, the pattern does not have a regular order in the adventures of Esfandiar and there is no a clear reference to the archetype “Animus” in this adventure. Therefore, the seven adventures of Rostam, in comparison to that of Esfandiar, reflects the entire archetypes of Jungian theory.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله ادبیات حماسی,رستم,هفت‌خان,یونگ,کهن‌الگو,نماد
نویسندگان مقاله خسرو قلیزاده |
استادیار دانشگاه پیام نور ارومیه

سحر نوبخت فرد |
پژوهشگر آزاد رشته روانشناسی عمومی

نشانی اینترنتی http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-144&slc_lang=fa&sid=fa
فایل مقاله دریافت فایل مقاله
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات