زبان و ادبیات فارسی، جلد ۲۲، شماره ۷۷، صفحات ۱۸۹-۲۱۳
عنوان فارسی تأملی بر سرگذشت سوفرا در شاهنامه فردوسی و منابع دوره اسلامی
چکیده فارسی مقاله یکی از رویدادهای مهم دوره ساسانیان جنگ‌های پیروز با هپتالیان است که با وجود تلاش‌هایی که ایرانیان در این پیکار‌ها از خود نشان دادند سرانجام شکست سختی از هپتالیان خوردند و ناچار پیامدهای زیادی را متحمل شدند. پیروز که پادشاهی خودکامه بود برای جبران نخستین شکست خویش، بار دیگر به نبرد هپتالیان رفت اما نه‌تنها کاری از پیش نبرد، بلکه جان خود را نیز از دست داد. پس از این شکست‌‌ها هپتالیان مدت‌های طولانی در امور سیاسی ایران دخالت ‌کردند تا اینکه سرانجام در دوره پادشاهی انوشیروان از میان رفتند. بااین‌حال خاطرات تلخ این شکست‌‌ها هرگز از ذهن ایرانیان پاک نشد. بنابراین چندی بعد، ایرانیان برای حفظ آبرو برخی واقعیت‌‌ها را تغییر دادند و داستان‌هایی از خود ساختند که برپایه یکی از مهم‌ترین آنها، پهلوانی به نام سوفرا به جنگ هپتالیان رفت و سرانجام آنان را به‌سختی شکست داد و آنچه را از ایرانیان نزد هپتالیان به غنیمت مانده بود بازگردانید. به احتمال زیاد این روایت‌های ساختگی در بیشتر خدای‌نامه‌های دوران ساسانیان وجود داشته و ازآنجا به تاریخ‌های دوران اسلا‌می ‌‌نیز راه یافته است.
در این مقاله نخست به بررسی روایات‌ شاهنامه درباره جنگ‌های پیروز و سوفرا با هپتالیان و دیگر روایت‌های تاریخی می‌پردازیم؛ سپس اساسی‌‌ترین تحریفاتی را که در دوره ساسانیان وارد خدای‌نامه‌‌ها شده است نشان می‌دهیم.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله پیروز،سوفرا،قباد،هپتالیان،ساسانیان،شاهنامه فردوسی،
عنوان انگلیسی A Study of the Story of Sufra in Ferdowsi's Shahnameh and the Sources of the Islamic Era
چکیده انگلیسی مقاله One of the main events of the Sassanid's period is the battles of Piruz against the Hephthalites, which despite the great efforts of the Iranians in these wars, they ended with their defeat and a huge tribute to be given to the Hephthalites. To compensate for his failure, Piruz the tyrant king waged another war against the Hephthalites. However, not only he achieved nothing, but he also lost his life. After these defeats, the Hephthalites used to intervene in the Iranians’affairs for a long time, until they finally disappeared during the reign of Anushiravan. Nonetheless, the bitter memories of these defeats never left the Persians' minds. So after these events, the Iranians manipulated some facts to maintain their dignity. They made some stories about those events and one of the stories was about a hero named Sufra who fought against the Hephthalites and eventually defeated them and brought back all that the Iranians had lost to them. These narratives most likely were present in the many Khodaynameh(s) of the Sassanid's period to enter then the history of the Islamic era. This article first examines Shahnameh and other historical narratives for Piruz's and Sufra's battles against the Hephthalites, and then shows the main distortions which entered Khodaynameh(s) in the Sassanid's period.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله پیروز,سوفرا,قباد,هپتالیان,ساسانیان,شاهنامه فردوسی
نویسندگان مقاله رضا غفوری |


نشانی اینترنتی http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-141&slc_lang=fa&sid=fa
فایل مقاله دریافت فایل مقاله
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات