سامانه اطلاعات پژوهشی


علوم زمین خوارزمی، جلد ۷، شماره ۱، صفحات ۳۹-۶۲


عنوان فارسی	بازالت‌های آلکالن کرتاسه پسین منطقه تالش: پیامدی از تحولات تکتونیکی حاشیه قاره‌ای جنوب اوراسیا (البرز غربی)

چکیده فارسی مقاله	بازالت‌های آلکالن منطقه تالش همراه با سایر واحدهای رسوبی کرتاسه بالایی در البرز غربی (شمال ایران) برونزد دارند. کانی‌های اصلی این سنگ‌ها شامل کلینوپیروکسن، پلاژیوکلاز± آلکالی فلدسپار است. از لحاظ ژئوشیمیایی، مقادیر بالای TiO₂ (wt. % 96/2- 68/1) ، K₂O+ Na₂O (wt. % 06/9- 09/3) و نسبت‌ (La/Yb)_N (39/23- 30/10) و همچنین Nb/Y>1 (9/3- 51/1) سازگار با ترکیب آلکالن نمونه‌هاست. از طرفی در نمودارهای چندعنصری بهنجار شده نسبت به گوشته اولیه، غنی شدگی عناصر ناسازگار شباهت این سنگ‌ها به بازالت‌های درون‌پلیتی یا جزایر اقیانوسی (OIB) را نشان می‌دهد. از نظر جایگاه تکتونیکی، نسبت‌های عناصر کمیاب همچون Zr/Y (80/10- 52/5)، Ta/Yb (65/2- 12/1)، Th/Yb (81/5- 80/1) و Ti/Y (418-753) در محدوده بازالت‌های آلکالن درون‌پلیتی است. بنابراین می‌توان اظهار داشت که منطقه تالش در اواخر کرتاسه پسین ثبت‌کننده یک فعالیت آتشفشانی درون‌پلیتی قاره‌ای بوده است. چنین ماگماتیسمی از ذوب درجه پایین (3 تا 7%) یک منشأ گوشته‌ای آستنوسفری غنی شده از نوع EMII در رخساره گارنت لرزولیت بوجود آمده است. گستره حضور بازالتهای آلکالن با محتوای بالای Ti درتالش و دیگر بخش‌های البرز غربی و مرکزی (همچون جنوب لاهیجان، و مرزن‌آباد ) و گرجستان با تشکیل یک سیستم ریفتی در بازه زمانی کرتاسه پسین در حاشیه جنوبی اوراسیا از قفقاز کوچک تا البرز مرکزی قابل تفسیر است.

کلیدواژه‌های فارسی مقاله	آلکالی بازالت،کرتاسه پسین،درون ورقه‌ای،تالش،البرز غربی،اوراسیا،

عنوان انگلیسی	Late Cretaceous alkali basalts of Talesh area: Implication for tectonic evolution of continental margin in the southern Eurasia (western Alborz)

چکیده انگلیسی مقاله	Talesh alkali basalts (TAB), accompanied by Upper Cretaceous sedimentary units, are exposed in the western Alborz (North of Iran). Clinopyroxene, plagioclase, ± alkali feldspar are the main minerals in these rocks. The geochemical characters such as high contents of TiO₂ (1.68-2.96 wt.%), K₂O+Na₂O (3.09-9.06 wt.%), and high ratios of (La/Yb)_N (9.3-23.4), and Nb/Y>1(1.51-3.9), are consistent with their alkaline composition. In the primitive mantle-normalized multi-elements diagram, these rocks show enrichment of all incompatible elements that are similar to intraplate basalts or oceanic island basalts (OIB). The trace element ratios such as Zr/Y (5.52-10.80), Ta/Yb (1.12-2.65), Th/Yb (1.80-5.81), and Ti/Y (418-753) plot within the range of the alkali within plate basalt. Therefore, the Talesh area in the western Alborz recorded an intra-continental volcanic activity during the Late Cretaceous. This magmatism was generated by lower partial melting (3-7%) of an EMII-enriched asthenospheric mantle source of garnet lherzolite facies. The presence of the high-Ti alkali basalts in Talesh and other parts of western and central Alborz (such as southern Lahijan and Marzanabad basalts) to Georgia could be interpreted by forming a rift system on the southern margin of Eurasia from the Lesser Caucasus to the central Alborz during the Late Cretaceous.

کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله	آلکالی بازالت,کرتاسه پسین,درون ورقه‌ای,تالش,البرز غربی,اوراسیا

نویسندگان مقاله	خدیجه امانی \| دانشگاه خوارزمی مرتضی دلاوری \| دانشگاه خوارزمی صدرالدین امینی \| دانشگاه خوارزمی امیرعلی طباخ شعبانی \| دانشگاه خوارزمی

نشانی اینترنتی	https://gnf.khu.ac.ir/article_4008_21b5680d80f75a616096f2e791affac6.pdf
فایل مقاله	فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده	fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده

برگشت به: صفحه اول پایگاه \| نسخه مرتبط \| نشریه مرتبط \| فهرست نشریات

ارسال پیام برخط

آمار پایگاه

اطلاعات تماس

توجه