یافته های نوین در علوم زیستی، جلد ۱۰، شماره ۴، صفحات ۵۸-۷۱

عنوان فارسی ارزیابی وضعیت خانواده شاه‌پسند تعریف شده بر اساس فلورا ایرانیکا در محدوده ایران بر اساس صفات ریخت‌شناسی و تشریحی
چکیده فارسی مقاله خانواده شاه‌پسند (Verbenaceae)، در حال حاضر متشکل از دو جنس Verbena و Phylaدر مناطق مختلف ایران، بخصوص استان‌های شمالی است. محدوده این خانواده در منابع قدیمی در مقایسه با مطالعات کنونی، دچار تغییرات قابل توجهی شده است. به عنوان مثال، دو جنس Vitex و Clerodendrum نیز در منابع قبلی در این خانواده تقسیم‌بندی شده‌اند. بر همین اساس، در این پژوهش، با بررسی صفات ریخت‌شناسی و تشریحی برگ در 20 نمونه از جنس‌های Verbena، Phyla، Vitex و Clerodendrum به ارزیابی ارتباط بین این جنس‌ها پرداخته شده است. بدین منظور 67 صفت کیفی و کمّی ریخت‌شناسی و تشریحی مورد بررسی قرار گرفتند. جهت تحلیل‌ داده‌ها از نرم‌افزار R نسخه 4.3.1 استفاده شد. به منظور تحلیل هم‌زمان داده‌های کمّی و کیفی از روش آنالیز عاملی داده‌های ترکیبی (FAMD) استفاده شد. نتایج حاصل از این مطالعه حاکی از اهمیت بالای برخی صفات کمّی مانند طول آوند چوب رگبرگ اصلی، عرض بذر، طول خامه و قطر پهنک و برخی صفات کیفی شامل شکل سلول‌های اپیدرمی پهنک، موقعیت روزنه، نحوه قرارگیری دو بازوی پهنک نسبت به‌هم، نوع کرک‌پوش، شکل سلول‌های اپیدرمی رگبرگ اصلی، رنگ گلبرگ، تعداد دستجات آوندی در پهنک، میزان تراکم کرک‌پوش، شکل حاشیه برگ و تعداد انشعابات ساقه در خوشه‌بندی جنس‌ها بود. به طورکلی، تحلیل داده‌ها بیانگر جدایی کامل این چهار جنس بود. بر اساس این مطالعه و در انطباق با نتایج داده‌های تبارزایی، جدایی دو جنس Clerodendrum و Vitex از خانواده شاه‌پسند تأیید شد و تنها دو جنس Verbena و Phyla به عنوان جنس‌های بومی این خانواده در ایران شناخته می‌شوند.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله تشریح،خوشه‌بندی،روش FAMD،ریخت‌شناسی،نرم‌افزار R،

عنوان انگلیسی Assessment of Verbenaceae family circumscription in Iran according to Flora Iranica using morphological and anatomical traits
چکیده انگلیسی مقاله The family Verbenaceae, currently consists of Verbena and Phyla genera in different parts of Iran, especially northern provinces. The frame of this family has undergone significant changes in comparison with the previous references. For example, Vitex and Clerodendrum have been defined as the genera of this family in previous references. Accordingly, in this study, the relationship among these four genera has been evaluated using morphological and leaf anatomical characters of 20 samples. For this purpose, 67 qualitative and quantitative morphological and anatomical traits were used. The analysis of data was performed using R software ver. 4.3.1. For simultaneous analysis of quantitative and qualitative data, Factor Analysis of Mixed Data (FAMD) method was applied. The results of this study indicate the high value of some quantitative traits such as main vein xylem length, seed width, style length and blade width and some qualitative traits such as blade epidermal cells shape, stomata position, two arms of blade position in relation to each other, indumentum type, main vein epidermal cells shape, petal color, blade vascular bundles number, density of indumentum, leaf margin shape and stem branches length in the clustering of the genera. Totally, Analysis of data led to the separation of these genera. In accordance with the phylogenetic studies, Vitex and Clerodendrum show more affinity to each other and are separated from the currently native members of Verbenaceae in Iran, i.e. Verbena and Phyla.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله تشریح,خوشه‌بندی,روش FAMD,ریخت‌شناسی,نرم‌افزار R

نویسندگان مقاله نرجس رضازاده مقدم |
دانشگاه گیلان

اصغر زمانی |
دانشگاه گیلان


نشانی اینترنتی https://nbr.khu.ac.ir/article_9025_33686c2d8930be81c843ffb7d4312605.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات