تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، جلد ۲۲، شماره ۶۵، صفحات ۴۰۳-۴۲۲
عنوان فارسی تبیین نظام شهری منطقه کلانشهری تهران
چکیده فارسی مقاله بر پایه انگاره ها و پیش فرض های گفتمان «نومنطقه­گرایی شهری» میان «ساختار مورفولوژیک فضایی» و «تقسیم کار فضاییِ» نظام شهری یک منطقه کلانشهری، رابطه تنگاتنگی وجود دارد و حل مسائل موجود در یکی بدون دیگری امکان­پذیر نیست؛ زیرا آنها می­توانند هم در جهت تقویت و حمایت مثبت یکدیگر عمل نمایند و یا در جهت تضعیف و تبدیل به مانعی در برابر یکدیگر باشند؛ بنابراین آنچه تحت عنوان مسئله دست یابی به تعادل و یکپارچگی در ساختار فضایی و نظام عملکردی یک منطقه کلانشهری مطرح است، بدون شناخت ماهیت و روابط بین این دو امکان­پذیر نیست.بررسی های تحقیق نشان می دهد، «ساختار مورفولوژیک فضایی» و «تقسیم کار فضاییِ» منطقه کلانشهری تهران در طی دهه های اخیر نتوانسته است در جهت حمایت از یکدیگر و کاهش معنادار عدم تعادل فضایی در سطح منطقه حرکت کند. بنابراین با توجه به نتایج بدست آمده در چارچوب این تحقیق می توان گفت؛ «ساختار مورفولوژیک فضایی» و «تقسیم کار فضایی» منطقه کلانشهری در طی دهه های مورد مطالعه(1345-1390) نه تنها با کاهش معنادار عدم تعادل فضایی در سطح منطقه همراه نبوده بلکه به سمت تضعیف تعادل فضایی نیز پیش رفته است.هرچند این تضعیف تعادل فضایی با شتاب کاهنده در حال حرکت است.از جمله دلالت های راهبردی چنین نتیجه ای این است که مسئله آینده منطقه کلانشهری تهران بیشتر معطوف به کانون های جمعیتی پیرامونی و ارتقاء سطح عملکردی خود شهر تهران به منظور پذیرش وظایف و نقش های فراملی و ایجاد فرصت ها و امکان های جایگزین برای نقش ها و وظایفی است که در آینده به پیرامون خود واگذار می کند. درست همان گونه که در طی سال های گذشته به تدریج بخش صنعت را به پیرامون خود واگذار و به جای آن بر خدمات تمرکز داشته است، در آینده نیز به نظر می رسد نیازمند واگذاری بخش خدمات به حوزه پیرامونی و در مقابل پذیرش بخش چهارم اقتصاد(اقتصاد اطلاعاتی و ارتباطی و فرهنگی) خواهد بود.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله منطقه کلانشهری،ساختار مورفولوژیک فضایی،تقسیم کار فضایی،تعادل فضایی،تهران،
عنوان انگلیسی The Explanation of Urban System Transformations in the Tehran's megalopolis region
چکیده انگلیسی مقاله Based on the notions and assumptions of the discourse of “new urban regionalism”, there is a close relationship between the "spatial morphological structure" and the "spatial division of labor" in a megalopolis region, and solving existing problems in one without another is not possible, because they can either act in the direction of positive reinforcement and support, or in order to weaken and become an obstacle to each other; therefore, what is meant by the problem of achieving equilibrium and integration in the spatial structure and the functional system in a megalopolis region, will not be possible without recognizing the nature and relationship between these two. The reviews done the research shows that "spatial morphological structure" and "spatial division of labor" in Tehran's megalopolis region during the recent decades has not been able to support each other and significantly reduce the spatial non-equilibrium in the region. Therefore, according to the results obtained in the framework of this study, the "spatial morphological structure" and "spatial division of labor" in Tehran's megalopolis region during the recent decades (1345-1390), has been accompanied by a significant reduction in the spatial non-equilibrium in the region, though, the trend of transformations is on the move. One of the strategic implications of this is that the future issue of the Tehran's megalopolis region is to be more focused on the peripheral population poles and the improvement of the level of performance of the city itself in order to accept transnational functions and create alternatives and opportunities for roles and the tasks that will be assigned to them in the future. Just as in the prior years the industry sector has gradually shifted to the service sector, in the future it also seems necessary to give up the services sector to itself periphery and oppose the acceptance of the fourth sector of the global economy (such as; Information, communication and cultural economy).
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله منطقه کلانشهری,ساختار مورفولوژیک فضایی,تقسیم کار فضایی,تعادل فضایی,تهران
نویسندگان مقاله حسین خراشادی زاده |
دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه خوارزمی تهران

محمد سلیمانی مهرنجانی |
دانشیار جغرافیای و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

سیمین تولایی |
استاد جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای ، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

رضا خیرالدین |
استادیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران

قهرمان عبدلی |
دانشیار دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

نشانی اینترنتی https://jgs.khu.ac.ir/article_5797_034260c0426cf36118803ce0df4457fd.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات