روانشناسی شناختی، جلد ۱۳، شماره ۱، صفحات ۰-۰

عنوان فارسی اثربخشی پروتکل ترکیبی آموزش شناختی و خانواده‌درمانی ساختاری-سیستمی بر کاهش علائم افسردگی و بهبود انعطاف‌پذیری شناختی و کنترل بازداری
چکیده فارسی مقاله پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی پروتکل ترکیبی آموزش شناختی تطبیقی و خانواده‌درمانی ساختاری-سیستمی بر کاهش علائم افسردگی و بهبود انعطاف‌پذیری شناختی و کنترل بازداری انجام شد. در یک کارآزمایی نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون-پیگیری دو ماهه و گروه کنترل، 32 نفر (16 نفر در هر گروه) از مراجعان سه کلینیک معتبر خانواده‌درمانی تهران که تشخیص افسردگی خفیف تا متوسط داشتند، به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. گروه آزمایش علاوه بر دریافت 12 جلسه خانواده‌درمانی ساختاری-سیستمی، 12 جلسه آموزش شناختی تطبیقی (با تمرکز بر تمرین‌های تعویض تکلیف، تغییر مجموعه، مهار تکانه و استروپ) دریافت کرد؛ گروه کنترل تنها خانواده‌درمانی استاندارد را دریافت نمود. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه افسردگی بک-ویرایش دوم، مقیاس انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندروال و آزمون استروپ رنگی-کلمه (نسخه کامپیوتری) بود. تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون‌های چندمتغیره نشان داد که مداخله ترکیبی منجر به کاهش بسیار معنادار علائم افسردگی و بهبود قوی انعطاف‌پذیری شناختی و کنترل بازداری در پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه گردید ؛ اندازه اثرهای به‌دست‌آمده بسیار بزرگ بود (η² از 0/586٫ تا 0/923) و بهبود کنترل بازداری تا پیگیری کاملاً پایدار ماند. افزودن آموزش شناختی تطبیقی به خانواده‌درمانی ساختاری-سیستمی یک پروتکل ترکیبی نسل سوم، بسیار مؤثر و بالینی معنادار برای درمان افسردگی خفیف تا متوسط است که نه تنها علائم عاطفی را کاهش می‌دهد، بلکه نقایص شناختی پایدار را به‌طور مستقیم اصلاح کرده و پتانسیل پیشگیری از عود را افزایش می‌دهد. این رویکرد به‌ویژه در فرهنگ‌های جمع‌گرا و درمان‌های سیستمی پیشنهاد می‌شود.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله افسردگی،آموزش شناختی تطبیقی،خانواده‌درمانی ساختاری-سیستمی،انعطاف‌پذیری شناختی،کنترل بازداری،

عنوان انگلیسی Efficacy of a Combined Cognitive Training and Structural-Systemic Family Therapy Protocol in Reducing Depressive Symptoms and Enhancing Cognitive Flexibility and Inhibitory Control
چکیده انگلیسی مقاله This study aimed to investigate the efficacy of a combined adaptive cognitive training and structural-systemic family therapy protocol in reducing depressive symptoms and improving cognitive flexibility and inhibitory control. In a quasi-experimental design with pre-test, post-test, and two-month follow-up assessments and a control group, 32 adults (16 per group) diagnosed with mild-to-moderate depression were randomly assigned to either the experimental or control condition from three reputable family therapy clinics in Tehran. The experimental group received 12 sessions of standard structural-systemic family therapy plus 12 sessions of adaptive cognitive training focused on task-switching, set-shifting, response inhibition, and Stroop exercises; the control group received family therapy alone. Measures included the Beck Depression Inventory-II, Cognitive Flexibility Inventory, and computerized Stroop Color-Word Test. Repeated-measures multivariate analysis of variance revealed that the combined intervention produced highly significant reductions in depressive symptoms and substantial improvements in cognitive flexibility and inhibitory control at post-test and two-month follow-up (p < .001), with very large effect sizes (η² ranging from 0.586 to 0.923). Improvement in inhibitory control remained fully stable at follow-up. Adding adaptive cognitive training to structural-systemic family therapy constitutes a highly effective, clinically meaningful third-generation combined protocol for treating mild-to-moderate depression that not only alleviates emotional symptoms but also directly remediates persistent cognitive deficits, thereby enhancing relapse-prevention potential. This approach is particularly recommended for collectivist cultures and systemic treatment contexts.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله افسردگی,آموزش شناختی تطبیقی,خانواده‌درمانی ساختاری-سیستمی,انعطاف‌پذیری شناختی,کنترل بازداری

نویسندگان مقاله پریسا پاکاری |


زهرا کاووسیان |


فائزه ضیایی |


زینب حسنی اصل |


پریسا حسین زاده یزدی |



نشانی اینترنتی https://jcp.khu.ac.ir/article_4989_c457d7ae48d08a6b84bc0b1b9bd7d474.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات