پژوهش در سلامت روانشناختی، جلد ۱۹، شماره ۲، صفحات ۱۵۱-۱۶۵

عنوان فارسی اثربخشی برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر مهارت‌های خودمدیریتی و اضطراب اجتماعی در نوجوانان مبتلا به اختلال کم‌توجهی–بیش‌فعالی
چکیده فارسی مقاله اختلال کم‌توجهیبیش‌فعالی در دوره نوجوانی با کاستی‌های پایدار در خودتنظیمی، ضعف مهارت‌های خودمدیریتی و افزایش مشکلات اجتماعیهیجانی، از جمله اضطراب اجتماعی، همراه است. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر مهارت‌های خودمدیریتی و اضطراب اجتماعی در نوجوانان مبتلا به اختلال کم‌توجهیبیش‌فعالی بود. پژوهش به شیوه نیمه‌آزمایشی و با طرح پیش‌آزمونپس‌آزمون همراه با گروه کنترل و پیگیری دوماهه انجام شد. جامعه پژوهش شامل نوجوانان 13 تا 15 ساله مبتلا به این اختلال بود که 30 نفر از آنان به روش در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. گروه آزمایش در هشت جلسه 90 دقیقه‌ای برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی شرکت کردند، در حالی که گروه کنترل در فهرست انتظار قرار داشت. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه خودمدیریتی نوجوانان و مقیاس اضطراب اجتماعی نوجوانان بود که در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری اجرا شدند. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیری با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد. نتایج نشان داد که اجرای برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی موجب افزایش معنادار مهارت‌های خودمدیریتی و کاهش معنادار اضطراب اجتماعی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد و این اثرات در پیگیری دوماهه نیز تا حد زیادی پایدار باقی ماند. بر اساس یافته‌ها، برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای مکمل و مؤثر در بهبود کارکردهای شناختیرفتاری و کاهش مشکلات اجتماعیهیجانی نوجوانان مبتلا به اختلال کم‌توجهیبیش‌فعالی مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی،مهارت‌های خودمدیریتی،اضطراب اجتماعی،اختلال کم‌توجهی–بیش‌فعالی،نوجوانان،

عنوان انگلیسی The effectiveness of a mindfulness-based stress reduction program in improving self-management skills and reducing social anxiety in hyperactive adolescents with attention deficit hyperactivity disorder
چکیده انگلیسی مقاله Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) in adolescence is associated with persistent deficits in self-regulation, poor self-management skills, and increased social-emotional problems, including social anxiety. The aim of the present study was to investigate the effectiveness of a mindfulness-based stress reduction program on self-management skills and social anxiety in adolescents with ADHD. The study was conducted in a quasi-experimental manner with a pre-test-post-test design with a control group and a two-month follow-up. The study population included adolescents aged 13 to 15 years with this disorder, 30 of whom were selected using a convenience method and randomly assigned to two experimental and control groups. The experimental group participated in eight 90-minute sessions of a mindfulness-based stress reduction program, while the control group was on a waiting list. The research instruments included the Adolescent Self-Management Questionnaire and the Adolescent Social Anxiety Scale, which were administered in three stages: pre-test, post-test, and follow-up. Data were analyzed using repeated measures multivariate analysis of variance. The results showed that the implementation of the mindfulness-based stress reduction program significantly increased self-management skills and significantly reduced social anxiety in the experimental group compared to the control group, and these effects remained largely stable at the two-month follow-up. Based on the findings, the mindfulness-based stress reduction program can be used as a complementary and effective intervention in improving cognitive-behavioral functions and reducing social-emotional problems in adolescents with attention deficit hyperactivity disorder.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی,مهارت‌های خودمدیریتی,اضطراب اجتماعی,اختلال کم‌توجهی–بیش‌فعالی,نوجوانان

نویسندگان مقاله آرشیدا صیادی |


فاطمه هوشمند |


سیده ریحانه هاشمی |


تارا ستوار |


ارسلان برکت |



نشانی اینترنتی https://rph.khu.ac.ir/article_9790_a430a7300689d591618cb08a7f156c36.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات