اقتصاد فضا و توسعه روستایی، جلد ۱۴، شماره ۵۱، صفحات ۴۹-۶۸

عنوان فارسی برنامه‌ریزی راهبردی با تکنیک SWOT برای توسعه مدیریت تلفیقی محصول در مزارع برنج استان مازندران
چکیده فارسی مقاله هدف: امروزه طراحی یک سامانه‌ پایدار ‌محیط زیستی و قابل‌توجیه از نظر اقتصادی و اجتماعی با دیدگاه آینده‌پژوهانه برای توسعه روستایی و کشاورزی مورد توجه است. هدف کلی این پژوهش، توسعه راهبردهای مدیریت تلفیقی محصول در مزارع برنج استان مازندران است.
روش پژوهش: یکی از روش‌های تحلیل در برنامه‌ریزی راهبردی، تکنیک SWOT است. در این پژوهش، با استفاده از مبانی نظری و مطالعات تحلیلی، نقاط چهارگانه SWOT یعنی نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید شناسایی شد. جامعه آماری شامل گروهی از متخصصان و کارشناسان دارای تجربه و تخصص علمی در زمینه توسعه پایدار کشت برنج و ترویج کشاورزی (18 نفر) و تجربه مدیریتی در سازمان‌های مرتبط مانند سازمان جهاد کشاورزی در استان مازندران (20 نفر) بودند که از طریق نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با ماتریس‌ SWOT در نرم افزار EXCEL انجام شد.
یافته‌ها: تحلیل ارزیابی درونی و ارزیابی بیرونی سیستم نشان می‌دهد که نقاط قوت و فرصت‌ها بر نقاط ضعف و تهدیدهای آن غالب می‌باشند. وزن‌های بدست آمده از برآیند این نقاط نشان‌دهنده غالب بودن فضای مفید بر فضای مخاطره‌آمیز است. اولویت فضای راهبردی سامانه در ناحیه راهبردی SO یا حداکثر-حداکثر (حدود 36 درصد) است. پس از این گروه از راهبردها، سایر راهبردها یعنی راهبردهای WO (حداقل- حداکثر)، ST (حداکثر- حداقل) و WT (حداقل- حداقل) به ترتیب با حدود 25، 23 و 16 درصد از کل راهبردهای متصور برای این استان است.
نتیجه‌گیری: مطابق با تحلیل فضای استراتژیک و وزن مربوطه، تقویت توانمندسازی و مشارکت کشاورزان در مدیریت بهینه مزرعه با رهیافت FFS/IPM، راهبرد مدیریت ریسک تولید و افزایش تاب‌آوری سامانه از طریق بیمه، استقرار تعاونی تولید محصول سالم و برند تجاری‌سازی جمعی در زنجیره ارزش برنج، تأکید بر همکاری و ارتباط هم‌افزا میان ذینفعان کلیدی در زنجیره تولید برنج مهمترین راهبردهای توسعه سیستم ICM هستند. بکارگیری این راهبردها نقش مهمی در پذیرش راهبرد ICM و توسعه پایدار کشاورزی دارد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله SWOT،برنامه‌ریزی راهبردی،وسعه ‌پایدار کشاورزی،مدیریت تلفیقی محصول (ICM)،

عنوان انگلیسی Strategic Planning Using the SWOT Technique for Integrated Crop Management (ICM) Development in Rice Farms of Mazandaran Province
چکیده انگلیسی مقاله Objective: In the context of rural and agricultural development, designing an environmentally sustainable system with economic and social justification and a future-oriented perspective is essential. This study aims to develop integrated crop management (ICM) strategies for rice farms in Mazandaran Province.
Methods: Using theoretical foundations and analytical studies, the four SWOT components—strengths, weaknesses, opportunities, and threats—were identified. The statistical population consisted of specialists and experts with academic backgrounds and practical experience in sustainable rice cultivation and agricultural extension (18 individuals), along with managers from relevant organizations such as the Agricultural Jihad Organization of Mazandaran Province (20 individuals), selected through purposive sampling. Data analysis was conducted using the SWOT technique in Microsoft Excel.
Results: The internal and external evaluations reveal that the system's strengths and opportunities outweigh its weaknesses and threats. The weighted scores indicate the predominance of favorable over risky conditions. The strategic priority lies in the SO (Strength-Opportunity) or "maximum-maximum" area (approximately 36%). Following this are the WO (Weakness-Opportunity), ST (Strength-Threat), and WT (Weakness-Threat) strategies, accounting for approximately 25%, 23%, and 16% of the total strategies, respectively.
Conclusions: Based on the strategic analysis, key strategies for ICM development include enhancing farmer empowerment and participation through the FFS/IPM approach, managing production risks via insurance, establishing healthy crop production cooperatives, and implementing collective branding within the rice value chain. Emphasizing collaboration among key stakeholders is vital. The implementation of these strategies can significantly contribute to the adoption of ICM and the advancement of sustainable agricultural development.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله SWOT,برنامه‌ریزی راهبردی,وسعه ‌پایدار کشاورزی,مدیریت تلفیقی محصول (ICM)

نویسندگان مقاله علیرضا جعفری |
دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

همت اله پیردشتی |
دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

فاطمه رزاقی بورخانی |
دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

زهرا صابر |
دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران


نشانی اینترنتی https://serd.khu.ac.ir/article_10572_411fac00c3df193cf777bc45f7d444d4.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات