|
|
زبان و ادبیات فارسی، جلد ۲۸، شماره ۸۹، صفحات ۱۰۱-۱۲۹
|
|
|
| عنوان فارسی |
دستوریشدگی صورتهای زبانی مشتق از «گفتن» |
|
| چکیده فارسی مقاله |
در فارسی امروز، صورتهای مختلف فعل «گفتن» به ابزاری دستوری برای دلالت بر مفاهیم وجهی بدل شدهاند. برخی از این صورتها مانند «گو»، «گویی»، «گفتی»، «گوییا»، و «گویا»، در تحولات تاریخی زبان فارسی بهعنوان قید بهکار رفتهاند و از آن میان، «گویی» و «گویا» هنوز رایجاند. در فارسی امروز، برخی صورتهای فعل «گفتن»، مانند «بگو»، «نگو»، «بگویی» و مانند آن، در برخی بافتها، کارکرد وجهی برعهده دارند. در این مقاله، به ویژگیهای معنایی فعل «گفتن» از دورۀ باستان تا امروز پرداخته شده و سپس، روند تحولات برخی صورتهای زبانی مشتق از آن، که طی فرآیند دستوریشدگی به قید بدل شدهاند، بررسی شده است. «گویی» در تشبیه و تمثیل، برای دلالت بر فرضی و غیرواقعیبودن گزاره و «گویا» برای بیان شک و تردید در متون ادب فارسی بهکار رفتهاند و امروز نیز رایجاند. گذشتهازاین، برخی صورتها و صیغههای این فعل در مرحلۀ میانی دستوریشدگی قرار دارند. این صورتها بازنمایی مفاهیم وجهی استنباط، حدس، گمان، فرض، و تصور را برعهده دارند و برخی از آنها بهتدریج مقولۀ فعل را از دست میدهند و در جایگاه قید برای بازنمایی مفاهیم وجهی بهکار میروند.
|
|
| کلیدواژههای فارسی مقاله |
گفت،گو،دستوریشدگی،مفاهیم وجهی،تحول زبان، |
|
| عنوان انگلیسی |
Grammaticalization of Linguistic Forms Derived from âGoftanâ |
|
| چکیده انگلیسی مقاله |
In Modern Persian, different forms of the verb “goftan” (meaning “to say”) are used as grammatical tools for denoting modality. Some of these forms such as “gu”, “gu’i”, “gofti”, “gu’iyâ” and “guyâ” went through historical changes and were used as modal adverbs in Persian literary texts and among them, “gu’i” and “guyâ” are still common. In Modern Persian, there are other forms of the verb “goftan” such as “begu”, “nagu” and “begu’i”, which function as modals in certain contexts. In this paper, we studied the semantic features of the verb “goftan” in texts belonging to different stages of Persian language from Old Persian to Modern Persian and we also tracked the process of grammaticalization of certain forms of the verb “goftan” to show how they changed into modal adverbs. Based on our findings, “gu’i” has been used for purposes such as simile and allegory to represent imaginary and unreal statements and “guyâ” has had a modal role to represent doubt and uncertainty of the speaker. Both forms are still in use. Moreover, some forms of the verb “goftan” are in the middle stages of grammaticalization. These forms represent the modalities of inference, conjecture, assumption, and imagination, but some of them are gradually losing their verbal characteristics and are changing into adverbs to represent modality.
|
|
| کلیدواژههای انگلیسی مقاله |
گفت,گو,دستوریشدگی,مفاهیم وجهی,تحول زبان |
|
| نویسندگان مقاله |
فهیمه تسلی بخش |
دانشگاه تهران
احسان چنگیزی |
علامه طباطبایی
|
|
| نشانی اینترنتی |
https://jpll.khu.ac.ir/article_6657_2f73168bf3656f697507752ec592c437.pdf |
| فایل مقاله |
فایلی برای مقاله ذخیره نشده است |
| کد مقاله (doi) |
|
| زبان مقاله منتشر شده |
fa |
| موضوعات مقاله منتشر شده |
|
| نوع مقاله منتشر شده |
|
|
|
|
برگشت به:
صفحه اول پایگاه |
نسخه مرتبط |
نشریه مرتبط |
فهرست نشریات
|
