|
|
زبان و ادبیات فارسی، جلد ۲۹، شماره ۹۰، صفحات ۹۷-۱۱۸
|
|
|
| عنوان فارسی |
پیرنامههای ماوراءالنهر و سیر مقاماتنویسی طریقت خواجگان در قرون ششم تا هشتم هجری قمری |
|
| چکیده فارسی مقاله |
در قرون ششم تا هشتم هجری قمری در خطّۀ ماوراءالنهر پنج پیرنامه به زبان فارسی تألیف شدهاست و هر پنج پیری که دربارۀ احوال آنها کتاب نوشتهاند در گروه خواجگان قرار دارند. این آثار عبارتاند از رسالۀ صاحبیه، مقامات عبدالخالق غجدوانی، مقامات عارف ریوگری، انیس الطالبین و عده السالکین و مقامات حضرت خواجۀ نقشبند. در این مقاله کوشش شده تا ویژگیها، تأثیرگذاریها و تأثیرپذیریهای مؤلفین و سیر تحوّل این آثار بررسی شود. پس از بررسی شیوۀ پیرنامهنویسی مؤلفین و بیان ویژگیهای آثار، مشخّص شد پیرنامههای ماوراءالنهر وجوه اشتراک زیادی با یکدیگر دارند. تمام پیرنامههای ماوراءالنهر به زبان فارسی نگاشته شدهاند در حالیکه در میان پیرنامۀ خطۀ فارس و خراسان بهویژه آثار فارس پیرنامههای بسیاری به زبان عربی دیده میشود. با توجه به وجود شباهتهای فراوان مقامات غجدوانی و مقامات خواجه یوسف همدانی به رسالۀ صاحبیه این احتمال وجود دارد که پیرنامهنویسان متأخر از نگاشتۀ عبدالخالق غجدوانی دربارۀ ابویوسف همدانی تأثیر پذیرفته باشند. برخلاف پیرنامههای سرزمینهایی مانند فارس و خراسان که نویسندگان آن از اشعار به دو زبان فارسی و عربی استفاده کرده اند، تمام ابیاتی که در پیرنامههای بخارا آمده به زبان فارسی است. در بیشتر پیرنامههای این سرزمین از زنان یاد شده و در آنها زن از جایگاهی والا برخوردار است. |
|
| کلیدواژههای فارسی مقاله |
پیرنامه،عارفان ماوراءالنهر،طریقت خواجگان،قرن ششم تا هشتم هجری قمری، |
|
| عنوان انگلیسی |
Hagiographies in Transoxiana and the Process of Writing KhajegansâDoctrinein the Sixth to Eighth Centuries A.H. |
|
| چکیده انگلیسی مقاله |
In the sixth to eighth centuries A.H. five hagiographies were written in Persian in the Transoxiana region, and all five Pirs (i.e. Saints) who were written books about are in the group of Khajegans. These works include the treatise of Sahibiyeh, the Maghamat of Abdul Khaliq Ghojdovani, the Maghamat of ArefRivgari, Anis Al-Talebin and Eddat Al-Salekin, and the Maghamat of Hazrat Khaja Naqshband.In this article, an attempt has been made to examine the characteristics and influences of the authors and the evolution of these works.After examining the authors’writing method and expressing the characteristics of the works, it was determined that these works have much in common.All the Transoxiana hagiographies were written in Persian, while among the hagiographies of the Fars and Khorasan regions, especially the Fars works, there are many hagiographies in Arabic.Considering the many similarities between the Maghamat of Ghojdovani and the Maghamat of Khajeh Yousef Hamedaniwith the treatise of Sahibiyeh, it is possible that the later hagiographers were influenced byAbdol-Khaliq Ghojdovani's writings about Abu Yusuf Hamedani.Unlike the hagiographies of lands such as Fars and Khorasan, whose authors have used poems in both Persian and Arabic, all the verses in the hagiographies of Bukhara are in Persian. In most of the hagiographies of this land women arementioned and they have a high position.
|
|
| کلیدواژههای انگلیسی مقاله |
پیرنامه,عارفان ماوراءالنهر,طریقت خواجگان,قرن ششم تا هشتم هجری قمری |
|
| نویسندگان مقاله |
مریم حسینی |
دانشگاه الزهرا(س)
مریم رجبینیا |
دانشگاه الزهرا(س)
|
|
| نشانی اینترنتی |
https://jpll.khu.ac.ir/article_6669_3a37abdeefe1dab1b30f7c5c7e581b93.pdf |
| فایل مقاله |
فایلی برای مقاله ذخیره نشده است |
| کد مقاله (doi) |
|
| زبان مقاله منتشر شده |
fa |
| موضوعات مقاله منتشر شده |
|
| نوع مقاله منتشر شده |
|
|
|
|
برگشت به:
صفحه اول پایگاه |
نسخه مرتبط |
نشریه مرتبط |
فهرست نشریات
|
