زبان و ادبیات فارسی، جلد ۲۹، شماره ۹۰، صفحات ۴۵-۷۳

عنوان فارسی مقاومت زیردستان در برابر قدرت با سازوکار ایدئولوژیک در بوستان سعدی
چکیده فارسی مقاله در این پژوهش، با اساس قرار دادن آثار سعدی، به طرح پرسشی پرداختیم مبنی بر این‌که طبقۀ رعیت چگونه به کسب قدرت در ساختار اجتماعی می‌پرداختند. مطابق با رویکرد هژمونی و قدرت که صاحب‌نظران آن آنتونیو گرامشی و میشل فوکو هستند، با کاربستِ روش تحلیل انتقادی گفتمان و نیز به پیروی از بینامتنیت و کنش بلاغی، به بررسی قدرت و مقاومت پرداختیم که حلقه‌های تعامل میان مشارکان اجتماع هستند. نظر به کارکرد چندجانبۀ گفتمان‌ها در متون قرن هفتم، یافته‌های پژوهش از این قرار است که در کنار صوفیان و زاهدان و دسته‌های گوناگون اجتماعی که برای کسب قدرت، سازوکارهای ویژۀ خود را به کار می‌گیرند، از دیگر سو، گروه زیردست و رعیت نیز با تصرف و تغییراتی در آن ابزارها، به برساخت‌های جدید قدرت دست می‌یازند ؛ آنان با تلفیق پندارها با باور‌های دینی و عرفانی و عرفی موجود در جامعه که در عین حال، باعث فرمانبری و انقیاد خود ایشان شده است، به بسط سازوکاری می‌اندیشند که با بازپخش و اِعمال آن، بتوان به گونه‌ای بهره ‌برد تا برترین مقامات را به اطاعت و تسلیم وا‌داشت. بدین ترتیب، با نگرشی ساختارشکنانه به متون، کنش و تعامل پیچیده میان کنشگران، جایگزین تصور فروکاهنده مبنی بر تعامل یک‌جانبهٔ میان گروه‌های فاعل اجتماعی می‌شود.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله قدرت،مقاومت،هژمونی،گفتمان،ایدئولوژی،سوژه،سعدی،بوستان،

عنوان انگلیسی Resistance of Subordinates against Power with Ideological Mechanism in Saadi’sBustan
چکیده انگلیسی مقاله In this study, based on Saadi’s Bustan, we have raised the question of how the peasantry gained power in the social structure. According to the hegemony and power approach, whose experts are Antonio Gramsci and Michel Foucault, and using the methods of critical discourse analysis and intertextuality, we examined power and resistance, which are the circles of interaction between community participants.Considering the multifaceted function of discourse in the seventh century texts, the research findings showed that along with Sufis and Zaheds and various social groups that used their own mechanisms to gain power, the subordinate class and the peasants also gained new power.By combining the ideas with the religious, mystical and customary beliefs in the society, which at the same time caused their own obedience and subjugation, they developed a mechanism that by reproducing and applying it,forced the most powerful individuals to surrender.Thus, with a deconstructive reading of texts, complex action and interaction between actors replaces the diminishing notion of one-sided interaction between socially active groups.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله قدرت,مقاومت,هژمونی,گفتمان,ایدئولوژی,سوژه,سعدی,بوستان

نویسندگان مقاله نعمت الـله ایرانزاده |
دانشگاه علامه طباطبایی

محمدحسن حسن‌زاده |
دانشگاه علامه طباطبایی

سعیده قاسمی |
دانشگاه علامه طباطبایی


نشانی اینترنتی https://jpll.khu.ac.ir/article_6667_8f97d1d7e02158a83ceb2c14ff5372cd.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات