|
|
زبان و ادبیات فارسی، جلد ۲۹، شماره ۹۱، صفحات ۸۳-۱۰۰
|
|
|
| عنوان فارسی |
افعال ماضی تمنایی شرطی کمیاب در شاهنامه |
|
| چکیده فارسی مقاله |
هرچند سالهای بسیاری از آغاز تصحیح انتقادی شاهنامه میگذرد، هنوز تا رسیدن به نهایت آن راهی طولانی در پیش است. حجم بسیار این اثر سترگ و تنوع فراوان موضوعات مطرحشده در آن، در کنار کهنگی زبان، ایجاب میکند که بهرغم تلاشهایی که تاکنون در این راه صورت گرفته و تصحیحهای ارزشمندی که به همت و صرف عمر بسیار فراهم آمده، همچنان داستان به داستان، بیت به بیت، و واژه به واژه این اثر هدف بازنگری و دقت نظر قرار گیرد و محققان با تخصصها و رویکردهای گوناگون به آن بپردازند، تا هرچه بیشتر، صورت نهایی، که شبیهترین صورت به سروده شاعر است، بهدست آید. در این نوشتار، از دیدگاه دستوری به چند بیت شاهنامه از بخشهای مختلف آن پرداخته شده است. وجهاشتراک این ابیات، وجود افعال تمنّاییـشرطی در آنهاست. در بخش نخست، افعال ضمیرساخت در شاهنامه، در بخش دوم فعل تمنایی نادری که تکواژ تمنایی در آن بهصورت «یی» ظاهر شده و در بخش سوم صورت تمنایی فعل بایستن، که بهدلیل ضرورت متمم ضمیری، ساختی خاص را نشان میدهد، با سنجش ضبطهای دستنویسها و تحلیل قرائتهای پیشین، بررسی و واکاوی شدهاند. در مورد فعل ضمیرساخت، همهجا صورت مختوم به «تی» پیشنهاد شده و در دو مورد دیگر، با استفاده از ضبطهای دستنویسها و تکیه بر نکات دستوری، بر صحت قرائتهایی که پیش از چاپ خالقیمطلق وجود داشتهاند، تأکید شده است. |
|
| کلیدواژههای فارسی مقاله |
شاهنامه،فعل تمناییـشرطی،افعال ضمیرساخت،بایستن، |
|
| عنوان انگلیسی |
Rare Optatives in Shahnameh |
|
| چکیده انگلیسی مقاله |
Although many years have passed since its inception, the critical correction of Shahnameh, as one of the greatest literary and epic works of Iran and the world, has a long way to go. The vast volume of this great work and the wide variety of the issues presented in it, alongside its language antiquity, require that in order to reach as close as possible to the poet’s original creation, all the stories, verses and words of it be reviewed and reexamined and scholars with various specialties and approaches comment on its various aspects. From the grammatical pint of view, this article discusses some verses from different parts of Shahnameh. The commonality of these verses is in their optative verbs. In the first part, the pronoun-constructed verbs of Shahnameh are discussed. The second part introduces a rare verb construction in which the optative morpheme of the third person singular is ‘iyi’. The last part is about the optative form of bāyistan “have to, must” which requires an enclitic pronoun complement in some of its constructions. These parts were studied and analyzed by measuring the recordings of the manuscripts and by analyzing the previous readings. In the case of pronoun-constructed verbs, the form ending in ‘ti’ was suggested everywhere, and in the other two cases, based on the manuscript recordings and relying on grammatical points, the correctness of the readings presented before the publication by Khaleghi Motlagh, was emphasized.
|
|
| کلیدواژههای انگلیسی مقاله |
شاهنامه,فعل تمناییـشرطی,افعال ضمیرساخت,بایستن |
|
| نویسندگان مقاله |
محمدحسن جلالیان چالشتری |
دانشگاه تبریز
|
|
| نشانی اینترنتی |
https://jpll.khu.ac.ir/article_6681_65586803f1435736f42a541d3a924595.pdf |
| فایل مقاله |
فایلی برای مقاله ذخیره نشده است |
| کد مقاله (doi) |
|
| زبان مقاله منتشر شده |
fa |
| موضوعات مقاله منتشر شده |
|
| نوع مقاله منتشر شده |
|
|
|
|
برگشت به:
صفحه اول پایگاه |
نسخه مرتبط |
نشریه مرتبط |
فهرست نشریات
|
