زبان و ادبیات فارسی، جلد ۲۹، شماره ۹۱، صفحات ۵۷-۸۲

عنوان فارسی واکاوی مفاخره در شعر فارسی با استفاده از نظریه میدان ادبی بوردیو
چکیده فارسی مقاله مفاخره در مقام مضمونی شعری یا به‌عنوان زیرگونه‎ای ادبی، در دیوان‎های شاعران کلاسیک فارسی حضوری پررنگ دارد. این جستار با رویکردی تحلیلی در پی واکاوی مفاخره در شعر شاعرانی چون منوچهری دامغانی، سنایی غزنوی، و خاقانی شروانی برپایه نظریه میدان بوردیو است. به‌این‌منظور، پس از استخراج نمونه‌هایی از قصاید مفاخره‎آمیز این شاعران و درنظرگرفتن مسائل تاریخی و اوضاع اجتماعی حاکم بر دوره‌های موردنظر و منش و ذهنیت شاعران، کوشش کردیم نمونه‌ها را براساس چهار قاعده میدان ادبی بوردیو (منش، سرمایه، منازعه و بی‌غرضی) تحلیل کنیم. نتایج بررسی‌ها نشان داد که منوچهری، به‌دلیل گرایش به میدان قدرت، برای رسیدن به نام و نان و تثبیت موقعیت خود، شعر و هنرش را برای مدح و مفاخره به این میدان اختصاص داده و اصل بی‌غرضی میدان ادبی را، که در پی ناب‌سازی ادبیات است، رعایت نکرده و به‌همین‌دلیل به حاشیه میدان رانده شده‌ است. اما، با تغییر میدان قدرت در عهد غزنویان دوم و دوره سلجوقی و تغییر احوال شاعران به‌دلیل مسائل و پریشانی‌های به‎وجودآمده، شاعرانی چون سنایی و خاقانی با توجه به منش خاص خود از میدان قدرت فاصله گرفتند و در پی ناب‌سازی ادبیات و مبارزه با میدان قدرت برآمدند که دراین‌میان، خاقانی، به‌دلیل بی‌غرضی و رعایت قواعد میدان ادبی، توفیق بیشتری نسبت به سنایی غزنوی داشته است.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله بوردیو،نظریه میدان،مفاخره در شعر فارسی،منوچهری دامغانی،سنایی غزنوی،خاقانی شروانی،

عنوان انگلیسی An Analytical Study of ‘Boasting’ (Mofakhereh) in Persian Poetry based on Pierre Bourdieu’s Field Theory
چکیده انگلیسی مقاله Boasting (Mofakhereh in Persian) as a poetic theme or as a sub-genre has a strong presence in the books of poems of classical Persian poets. Adopting an analytical approach, this research attempted at analyzing ‘boasting’ in poems of Manouchehri Damghani, Sanaei Ghaznavi, and Khaghani Shervani based on Pierre Bourdieu’s field theory. To do so, after extracting instances of their ‘boasting’ odes and considering the historical and social issues of their times and their different habitus and mindsets, we tried to analyze the poems based on Bourdieu’s four literary field principles (habitus, capital, struggle, and disinterestedness). The results showed that Manouchehri, due to his inclination to the power filed, and to make a name and a living and to stabilize his position, used his art and poetry for boasting. He did not observe the principle of disinterestedness in the literary field which attempts at purifying literature from personal intentions. As a result, he was pushed to the margin. But as the power field changed during the second Ghaznavid and Seljuk periods and some new problems and instabilities affected poets’ conditions, poets such as Sanaei and Khaghani distanced themselves from the power field, due to their specific habitus, and attempted at purifying literature and fighting the power field. From the two poets, Khaghani was more successful due to his disinterestedness and observance of the rules of the literary field.

کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله بوردیو,نظریه میدان,مفاخره در شعر فارسی,منوچهری دامغانی,سنایی غزنوی,خاقانی شروانی

نویسندگان مقاله محمد پارسانسب |
دانشگاه خوارزمی

فاطمه احمدی‌زاده کهن |
دانشگاه خوارزمی


نشانی اینترنتی https://jpll.khu.ac.ir/article_6680_c5c3d4fe6b2cc463c7d7ecba17cc9de7.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات