|
|
زبان و ادبیات فارسی، جلد ۳۰، شماره ۹۲، صفحات ۱۳۷-۱۴۹
|
|
|
| عنوان فارسی |
بررسی بیتی از شاهنامه با تکیه بر متنهای اوستایی و فارسی میانه |
|
| چکیده فارسی مقاله |
موضوع جستار حاضر بررسی و تحلیل بیتی از شاهنامه فردوسی است که تاکنون پژوهشگران دیدگاههای گوناگونی درباره آن اظهار کردهاند. این بیت، که سعدی نیز در بوستان ضبط کرده است، با مصراع «میازار موری که دانهکش است» آغاز میشود. سپستر، خالقیمطلق صورت ضبطشده این بیت در نسخه فلورانس و دو نسخه دیگر را، که مصراع «مکش مورکی را که روزیکش است» در آنها آمده است، اساس تصحیح خود قرار داده و آن را نزدیکترین صورت به اصل شاهنامه دانسته است. پسازآن، پژوهشگران دیدگاههای خود را در رد یا قبول این تصحیح منتشر کردهاند. در این پژوهش، ضمن بررسی نظریات دیگر، با تمرکز بر متنهای اوستایی و فارسی میانه، و نیز با درنظرگرفتن صورت بسامدی تعدادی از واژگان این بیت، این نتیجه حاصل شده است که عبارت «مور دانهکش»، ترکیبی وصفی و کهن است که در متنهای باستان و میانه ریشه دارد و دامنهاش به فارسی نو نیز کشیده شده است. دو دیگر، واژه «مکش» نسبت به «میازار» و «موری» نسبت به «مورک» برتری دارد که بهقرینه یکدیگر در هر کدام از ابیات دیده میشوند. بااینحال، واژه «میازار» را میتوان ازجمله نوآوریهای شاعرانه فردوسی بهشمار آورد. |
|
| کلیدواژههای فارسی مقاله |
شاهنامه،میازار،مکش،مور،مورک،دانهکش،روزیکش، |
|
| عنوان انگلیسی |
A Study of a Couplet from Ferdowsiâs Shahnameh Based on Avestan and Middle Persian Texts |
|
| چکیده انگلیسی مقاله |
The present article is an analysis of a couplet from Ferdowsi’s Shahnameh, about which scholars have expressed various opinions so far. This couplet, which was also recorded by Saadi in Bustan, begins with the hemistich “mayazar muri ke danekesh ast” (Don’t harm an ant that is seed-carrying). Later, according to the recorded form of this couplet in the Florence version and two other versions containing the hemistich “makosh muraki ra ke ruzikesh ast” (Don’t kill a small ant that is daily-bread-carrying), Khaleghi Motlagh based his revised version of Shahnameh and stated that it was the closest version to the original Shahnameh. The researchers have since expressed their opinions on rejection or acceptance of this revision. While investigating other views, this study focused on Avestan and Middle Persian texts and considered the frequency of some words of this hemistich and concluded that the phrase “mure danekesh” (seed-carrying ant) is an ancient and descriptive compound that has its roots in Old and Middle Persian texts and its domain is extended into New Persian. The two other phrases “makosh” (Don’t kill) compared with “mayazar” (Don’t harm) and “muri” (an ant) compared with “muraki” (a small ant) have superiority, which correspond with one another in each hemistich. However, the phrase “mayazar” can be regarded as one of Ferdowsi’s poetic innovations.
|
|
| کلیدواژههای انگلیسی مقاله |
شاهنامه,میازار,مکش,مور,مورک,دانهکش,روزیکش |
|
| نویسندگان مقاله |
مجتبی دورودی |
دانشگاه شیراز
حمید فدایی |
پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری تهران
|
|
| نشانی اینترنتی |
https://jpll.khu.ac.ir/article_6695_2ea1202aed1e0ce30d41be4919b0cc99.pdf |
| فایل مقاله |
فایلی برای مقاله ذخیره نشده است |
| کد مقاله (doi) |
|
| زبان مقاله منتشر شده |
fa |
| موضوعات مقاله منتشر شده |
|
| نوع مقاله منتشر شده |
|
|
|
|
برگشت به:
صفحه اول پایگاه |
نسخه مرتبط |
نشریه مرتبط |
فهرست نشریات
|
