|
|
زبان و ادبیات فارسی، جلد ۳۳، شماره ۹۹، صفحات ۰-۰
|
|
|
| عنوان فارسی |
مقایسۀ تحلیلی واژۀ «دریا» در متون ادبی عرفانی و مدلهای هوش مصنوعی با رویکرد به آثار عطار |
|
| چکیده فارسی مقاله |
ورود هوش مصنوعی به عرصۀ متون فارسی، افقی نوین در بازخوانی و فهم سریعتر و ژرفتر میراث ادبی عرفانی گشوده و امکان تفسیر لایههای پنهان این متون را فراهم میآورد. واژۀ «دریا» که در آثار عطار نیشابوری نمادی از بیکرانگی ذات الهی، عمق ناشناختۀ معرفت و مراتب سلوک است، به عنوان نمونهای برجسته در این پژوهش با برداشتهای هوش مصنوعی در خروجی مدلهای زبانی نوین (GPT-4،Claude و...) مقایسه و بررسی شده است. هدف اصلی، واکاوی تفاوتهای ادبی، استعاری و شناختی این واژه در دو نظام معنایی ادبی و ماشینی است. اگرچه هوش مصنوعی توانایی تولید تصاویر شاعرانه و تسهیل تحلیل متون را دارد، اما فاقد شهود، عمق تجربۀ معنوی و رمزآلودگی ذاتی این متون است. این محدودیت، فاصلهای بنیادین میان فهم انسانی و تولید ماشینی ایجاد میکند. این پژوهش نشان میدهد که با وجود همسانیهایی در تشبیهات و استعارهها، هوش مصنوعی قادر به باز تولید غنای معنایی گسترۀ مفاهیم هوش انسانی نیست، این کاستی، ضرورت بازاندیشی در نوع کاربرد هوش مصنوعی در ادبیات معنوی را نمایان میسازد. با این حال، هوش مصنوعی میتواند ابزاری مؤثر در حمایت از پژوهش و تحلیل متون ادبی عرفانی باشد و در کشف الگوها و معناهای پنهان به عنوان دستیاری توانا و هوشمند استفاده شود. |
|
| کلیدواژههای فارسی مقاله |
هوش معنایی،هوش مصنوعی،دریا،عطار، |
|
| عنوان انگلیسی |
Analytical Comparison of the Word "Sea" in Mystical Literary Texts and Artificial Intelligence Models with an Approach to Attar's Works |
|
| چکیده انگلیسی مقاله |
The entry of artificial intelligence into the field of Persian texts opens a new horizon for a deeper and faster rereading and understanding of the mystical literary heritage and provides the possibility of interpreting the hidden layers within these texts. The term “sea”, which in the works of Attar Neyshaburi symbolizes the infinity of the divine essence, the boundless depth of knowledge, and the stages of spiritual journey and conduct, is examined in this study by comparing its literary meanings with the interpretations produced by advanced language models (such as GPT-4, Cloud, etc.). The main goal is to examine the literary, metaphorical, and cognitive differences of this term in the two literary and machine semantic systems. Although artificial intelligence can produce poetic images and facilitate text analysis, it lacks the intuition, deep spiritual experience, and inherent mystery of these texts. This limitation creates a fundamental gap between human understanding and the output produced by the machine. This study shows that despite the similarities in similes and metaphors, AI is unable to reproduce the semantic richness found in human intelligence. This shortcoming highlights the need to reconsider the application of AI in mystical literature. Nevertheless, AI can serve as an effective tool to support the research and analysis of mystical literary texts and be used as a capable and intelligent assistant in discovering hidden patterns and meanings |
|
| کلیدواژههای انگلیسی مقاله |
هوش معنایی,هوش مصنوعی,دریا,عطار |
|
| نویسندگان مقاله |
کیمیا امینی |
دانشگاه مازندران
مرتضی محسنی |
دانشگاه مازندران
|
|
| نشانی اینترنتی |
https://jpll.khu.ac.ir/article_6778_ebbac19a6a88726ff7927a79610bf6be.pdf |
| فایل مقاله |
فایلی برای مقاله ذخیره نشده است |
| کد مقاله (doi) |
|
| زبان مقاله منتشر شده |
fa |
| موضوعات مقاله منتشر شده |
|
| نوع مقاله منتشر شده |
|
|
|
|
برگشت به:
صفحه اول پایگاه |
نسخه مرتبط |
نشریه مرتبط |
فهرست نشریات
|
