|
|
تعامل انسان و اطلاعات، جلد ۱۲، شماره ۲، صفحات ۲۵-۴۵
|
|
|
| عنوان فارسی |
تحلیل شکاف دیجیتال در برنامه درسی دوره ابتدایی از منظر عوامل، پیامدها و راهکارهای بهبودبخشی آن |
|
| چکیده فارسی مقاله |
هدف: تحلیل و شناسایی عوامل، پیامدهای شکاف دیجیتال در برنامه درسی و ارائه راهکارهایی بهمنظور بهبود و رفع چالشهای مرتبط با این حوزه بود.
روش: مطالعه حاضر با رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) انجام شد. در فاز کیفی، تحلیل مضمون و سندکاوی از طریق یادداشت بردای و مصاحبه با خبرگان علوم تربیتی صورت گرفت. در فاز کمی با طرح توصیفی-پیمایشی 140 نفر از معلمان، مدیران و دانشآموزان دوره دوم ابتدایی در سه منطقه شهر اصفهان، نجفآباد و فریدونشهر با نمونهگیری تصادفی طبقهای انتخاب شدند. ابزار پژوهش فاز کمی، پرسشنامه محقق ساخته 58 سؤالی با روایی و پایایی تأییدشده (آلفای کرونباخ بالای 0/79) بود. دادهها با نرمافزارهای SPSS26 و SmartPLS3 تحلیل شدند.
یافتهها: بر اساس تحلیل کیفی، عوامل ( 6 کد محوری و 27 کد باز) پیامدها (5 کد محوری و 16 کد باز ) و راهکارها ( 5 کد محوری و 15 کد باز) شکاف دیجیتال شناسایی شد. یافتههای کمی نشان داد شکاف دیجیتال چالشی چندبعدی با عوامل زمینهای مختلف است. بر اساس مدلسازی معادلات ساختاری، مهمترین عوامل به ترتیب شامل عوامل فردی (بار عاملی 0/942 برای مؤلفه عدم دانش و آگاهی)، عوامل اقتصادی (ضریب مسیر 0/928) و عوامل فرهنگی (ضریب مسیر0/872) بودند. پیامدهای شناساییشده شامل کاهش کیفیت آموزش (ضریب مسیر 0/813)، نابرابری آموزشی (ضریب مسیر 0/881) و تأثیر منفی بر مهارتهای حل مسئله بود. راهکارهای بهبود در سه سطح کلان (عدالت آموزشی و توسعه زیرساختها)، میانی (تقویت مهارتهای دیجیتال معلمان و تولید محتوای بومی) و خرد (ترویج فرهنگ استفاده صحیح از فناوری) ارائه شد.
نتیجهگیری: نتایج پژوهش چارچوب مناسبی برای سیاستگذاران و برنامهریزان آموزشی فراهم میکند تا با اجرای برنامههای هدفمند، گامهای مؤثری در کاهش شکاف دیجیتال و ارتقای کیفیت آموزش ابتدایی بردارند. |
|
| کلیدواژههای فارسی مقاله |
شکاف دیجیتال،برنامه درسی ابتدایی،عدالت آموزشی،مدلسازی معادلات ساختاری،استان اصفهان، |
|
| عنوان انگلیسی |
Analyzing the Digital Divide in the Elementary School Curriculum from the Perspective of its Factors, Consequences, and Presetation Improvement Strategies Extended |
|
| چکیده انگلیسی مقاله |
Purpose: To analyze and identify the factors and consequences of the digital divide in the curriculum and to provide strategies for improving and addressing the challenges related to this area.
Method: The present study was conducted using a mixed-methods (qualitative–quantitative) approach. In the qualitative phase, thematic analysis and document analysis were carried out through note-taking and interviews with experts in educational sciences. In the quantitative phase, using a descriptive–survey design, 140 teachers, principals, and students of the second cycle of elementary education in three regions—Isfahan, Najafabad, and Fereydunshahr—were selected through stratified random sampling. The research instrument in the quantitative phase was a researcher-made 58-item questionnaire with confirmed validity and reliability (Cronbach’s alpha above 0.79). Data were analyzed using SPSS 26 and SmartPLS 3 software.
Findings: Based on qualitative analysis, the factors (6 axial codes and 27 open codes), consequences (5 axial codes and 16 open codes), and strategies (5 axial codes and 15 open codes) related to the digital divide were identified. Quantitative findings showed that the digital divide is a multidimensional challenge with various contextual factors. Based on structural equation modeling, the most significant factors were individual factors (factor loading = 0.942 for the component of lack of knowledge and awareness), economic factors (path coefficient = 0.928), and cultural factors (path coefficient = 0.872). The identified consequences included reduced quality of education (path coefficient = 0.813), educational inequality (path coefficient = 0.881), and a negative impact on problem-solving skills. Improvement strategies were presented at three levels: macro (educational equity and infrastructure development), meso (strengthening teachers’ digital skills and producing localized content), and micro (promoting a culture of proper technology use).
Conclusion: The research results provide an appropriate framework for policymakers and educational planners to take effective steps toward reducing the digital divide and improving the quality of elementary education through the implementation of targeted programs. |
|
| کلیدواژههای انگلیسی مقاله |
شکاف دیجیتال,برنامه درسی ابتدایی,عدالت آموزشی,مدلسازی معادلات ساختاری,استان اصفهان |
|
| نویسندگان مقاله |
زهرا عظیمی | دانشجو دکتری مطالعات برنامه درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. رایانامه z.azimi3131@gmail.com
مرجان کیان | نویسنده مسئول، مرجان کیان دانشیار مطالعات برنامه درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. رایانامه
kian@khu.ac.ir
یوسف مهدوی نسب | استادیار تکنولوژی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. رایانامه yousef.m@khu.ac.ir
مجید علی عسگری | دانشیار مطالعات برنامه درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. رایانامه Aliasgari@khu.ac.ir
|
|
| نشانی اینترنتی |
https://hii.khu.ac.ir/article_4448_53e19f3dbb211f20b20b45668303c1b6.pdf |
| فایل مقاله |
فایلی برای مقاله ذخیره نشده است |
| کد مقاله (doi) |
|
| زبان مقاله منتشر شده |
fa |
| موضوعات مقاله منتشر شده |
|
| نوع مقاله منتشر شده |
|
|
|
|
برگشت به:
صفحه اول پایگاه |
نسخه مرتبط |
نشریه مرتبط |
فهرست نشریات
|