|
|
تعامل انسان و اطلاعات، جلد ۱۲، شماره ۳، صفحات ۴۹-۶۸
|
|
|
| عنوان فارسی |
مقایسه عملکرد چتجیپیتی ۴ و جمنای ۲.۵ پرو در پاسخگویی به نیازهای اطلاعاتی دانشجویان دکتری دانشگاه خوارزمی |
|
| چکیده فارسی مقاله |
هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه چتجیپیتی 4 و جمنای 2.5 پرو در رفع نیازهای اطلاعاتی دانشجویان دکتری به زبان فارسی انجام شد. تمرکز اصلی پژوهش بر این بود که هر مدل در پاسخگویی به نیازهای اطلاعاتی دانشگاهی، تخصصی و فارسیزبان تا چه اندازه دقیق، مرتبط، قابلفهم، کاربردی، متنوع و پشتیبان فرایند جستجوی علمی عمل میکند.
روش: پژوهش با رویکرد ترکیبی انجام شد. مشارکتکنندگان شامل 36 دانشجوی دکتری دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه خوارزمی در سال تحصیلی 1403-1404 بودند که به شیوه هدفمند انتخاب شدند. در بخش کمی، از پرسشنامه اولیه و پرسشنامه مقایسهای استفاده شد و دانشجویان پس از تعامل مستقیم با هر دو مدل، شاخصهای مورد نظر را ارزیابی کردند. در بخش کیفی، پروتکل بلنداندیشی، مصاحبه نیمهساختاریافته و مشاهده فرایند تعامل با کمک نرمافزار مورائه به کار رفت. دادههای کمی با آزمون رتبههای علامتدار ویلکاکسون و دادههای کیفی با کدگذاری در مکسکیودا تحلیل شدند.
یافتهها: این پژوهش نشان دادند که برتری دو مدل یکدست نیست. چتجیپیتی 4 در عملکرد کلی بهطور معناداری بالاتر ارزیابی شد و کاربران آن را در آغاز جستجو، نظم تعامل، صورتبندی اولیه مسئله و ایجاد اعتمادبهنفس اطلاعیابی مطلوبتر دانستند. در مقابل، جمنای 2.5 پرو در دقت ادراک شده کاربران در خصوص پاسخهای علمی و تخصصی، تنوع اطلاعات، پوشش ابعاد موضوع و کاربردیبودن پاسخها برتری معنادار داشت. تفاوت دو مدل از نظر قابلفهم بودن معنادار نبود. یافتههای کیفی نیز نشان داد جمنای 2.5 پرو بیشتر با عمق محتوایی، جامعیت و پشتیبانی از کار پژوهشی پیوند دارد؛ در حالی که چتجیپیتی 4 بیشتر با روانی گفتوگو، سازماندهی پاسخ و اطمینانبخشی توصیف شد.
نتیجهگیری: نتایج نشان میدهد این دو مدل ابزارهایی مکملاند. چتجیپیتی 4 برای شروع جستجو و نظمبخشی ذهنی مناسبتر است و جمنای 2.5 پرو برای پرسشهای تخصصی و پژوهشی کاربرد بیشتری دارد. بااینحال، هیچیک جایگزین پایگاههای علمی، داوری متخصص و ارزیابی انتقادی پژوهشگر نیستند. |
|
| کلیدواژههای فارسی مقاله |
چتجیپیتی 4،جمنای 2.5 پرو،نیاز اطلاعاتی،رفتار اطلاعیابی،زبان فارسی،دانشجوی دکتری،سواد هوش مصنوعی،دانشگاه خوارزمی، |
|
| عنوان انگلیسی |
Comparing ChatGPT-4 and Gemini 2.5 Pro in Meeting the Information Needs of Doctoral Students at Kharazmi University |
|
| چکیده انگلیسی مقاله |
Purpose: This study aimed to compare ChatGPT-4 and Gemini 2.5 Pro in meeting the information needs of doctoral students in Persian. The focus was to examine how accurately, relevantly, clearly, practically, diversely, and effectively each model supports academic, specialized, and Persian-language information-seeking needs.
Method: The study used a mixed-methods approach. The participants included 36 doctoral students from the Faculty of Psychology and Educational Sciences at Kharazmi University during the 2024–2025 academic year, selected through purposive sampling. An initial questionnaire and a comparative questionnaire were used, and the students evaluated the relevant indicators after direct interaction with both models. In the qualitative phase, think-aloud protocols, semi-structured interviews, and observation of the interaction process using Morae software were employed. Quantitative data were analyzed using the Wilcoxon signed-rank test, while qualitative data were analyzed through coding in MAXQDA.
Findings: The findings showed that the superiority of the two models does not follow a uniform pattern. ChatGPT-4 was rated significantly higher in overall performance, and users found it more effective in initiating searches, organizing interaction, formulating the initial problem, and enhancing information-seeking confidence. In contrast, Gemini 2.5 Pro showed significant superiority in the accuracy of scientific and specialized responses, the diversity of information, the coverage of different aspects of the topic, and the practical usefulness of responses. No significant difference was found between the two models in terms of comprehensibility. The qualitative findings also indicated that Gemini 2.5 Pro was more strongly associated with content depth, comprehensiveness, and support for research work, whereas ChatGPT-4 was mainly described in terms of conversational fluency, response organization, and user reassurance.
Conclusion: The results indicate that the two models are complementary tools. ChatGPT-4 is better suited to initiating searches and organizing users’ thinking, while Gemini 2.5 Pro is more useful for specialized, research-oriented questions. However, neither model can replace academic databases, expert judgment, or the researcher’s critical evaluation. |
|
| کلیدواژههای انگلیسی مقاله |
چتجیپیتی 4,جمنای 2.5 پرو,نیاز اطلاعاتی,رفتار اطلاعیابی,زبان فارسی,دانشجوی دکتری,سواد هوش مصنوعی,دانشگاه خوارزمی |
|
| نویسندگان مقاله |
مهدیه خندابی |
کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. رایانامه: mahdiehkhondabi@gmail.com
محمد زره ساز |
. عضو هیات علمی گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. رایانامه: zerehsaz@khu.ac.ir
علی عظیمی |
. نویسنده مسئول، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. رایانامه: azimia@khu.ac.ir
|
|
| نشانی اینترنتی |
https://hii.khu.ac.ir/article_11111_b0baee9d279d34fa1dfd71aadb908c3f.pdf |
| فایل مقاله |
فایلی برای مقاله ذخیره نشده است |
| کد مقاله (doi) |
|
| زبان مقاله منتشر شده |
fa |
| موضوعات مقاله منتشر شده |
|
| نوع مقاله منتشر شده |
|
|
|
|
برگشت به:
صفحه اول پایگاه |
نسخه مرتبط |
نشریه مرتبط |
فهرست نشریات
|
