تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، جلد ۱۰، شماره ۴، صفحات ۷۹-۹۸

عنوان فارسی ارزیابی شاخص های مورفوتکتونیکی بر اساس کانون زلزله ها و عملکرد گسل های ایران
چکیده فارسی مقاله زمین لرزه مسئول آزاد شدن انرژی درونی زمین، به صورت نقطه ای است. انرژی آزاد شده در کانون زلزله ها به صورت سطحی گسترش می یابد و سطوح ارضی را متأثر می­سازد. در علوم زمین برای بررسی اثرپذیری سطوح ارضی از فعالیت­های نئوتکتونیکی، از شاخص­های مورفوتکتونیکی استفاده می­شود. در این مقاله برای سنجش وضعیت فعالیت­های نئوتکتونیکی سطوح ارضی ایران، در قالب زون­های مورفوتکتونیکی، علاوه بر استفاده از حوضه هایی که بر اساس شاخص­های مورفوتکتونیکی در مورد وضعیت تکتونیکی آن ها قضاوت شده است، از انرژی ثبت شده در کانون زلزله­های 2009-1900 و همچنین وضعیت قرارگیری حوضه نسبت به گسل­ها استفاده شده است؛ به این منظور ابتدا داده­های زمین لرزه­ای 110 ساله ایران، طی فرایند برنامه­نویسی در متلب، ابتدا از حالت نقطه­ای به حالت سطحی و سپس به رستری تبدیل گردید. علاوه­بر آن با توجه به منابع اسنادی گسل­های اصلی ایران در سه نوع تقسیم و تحلیل گردید. اسناد حوضه­ای مربوط به شاخص­های مورفوتکتونیکی ایران در غالب واحدهای مورفوتکتونیکی تحلیل و تفسیر گردید. نتایج دال بر این است که الف) مقدار انرژی آزاد شده از زمین لرزه‌ها نمی­تواند در ارزیابی شاخص­های مورفوتکتونیکی حوضه­ها نقش زیادی داشته باشد. ب) قرارگرفتن حوضه­ در حریم گسل­های کواترنری و لرزه­ای جوان، تأثیر بسیار زیادی در منعکس شدن فعالیت های تکتونیکی در شاخص های مورفوتکتونیکی حوضه داشته است. ج) مجاورت حوضه­های نیمه فعال با حوضه­های فعال، یا مجاورت حوضه­های غیرفعال با حوضه­های نیمه فعال می‌تواند ناشی از حد آستانه شاخص­هایی باشد که برای برآورد وضعیت فعالیت تکتونیکی حوضه­ها استفاده می­شود.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله زلزله،گسل،کواترنری،انرژی،مورفوتکتونیک،

عنوان انگلیسی Evaluation of morphotectonic indicators based on the focus of earthquakes and the function of faults in Iran
چکیده انگلیسی مقاله Abstract
In geosciences, morphotectonic indicators are used to investigate the effectiveness of land surfaces from neotectonic activities. In this article, the results of morphotectonic indices by tectonic zones of Iran, according to the energy released from the earthquake of 1900-2009 and the position of the basins relative to the types of faults (young seismic faults), Quaternary and pre-Quaternary) were analyzed. For this purpose, 110 years old Iran seismic data was extracted from the geodatabase, and during the programming process in MATLAB, it was converted from point-vector to surface-raster. In addition the results of the evaluation of morphotectonic indices of 142 basins of different zones were used; 8 inactive basins, 40 semi- active basins, and 94 active basins. Inactive basins are located in Alborz, Zagros, and Central Iran. . The results indicate that the amount of energy released can't examine a significant role in evaluating the morphotectonic indices of the basins. Basin’s location in the area of Quaternary faults and young seismic is of great value in the tectonically active basin. The lie of semi-active basins adjacent to active basins, or the lie of inactive basins adjacent to semi-active and active basins; and it should be borne in mind that the thresholds used to estimate the tectonic activity status of basins cannot be used as a definite and mathematical criterion in estimating the tectonic status of basins.

کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله زلزله,گسل,کواترنری,انرژی,مورفوتکتونیک

نویسندگان مقاله حسن جعفری |
دانشگاه زنجان

زینب کریمی |
دانشگاه تبریز


نشانی اینترنتی https://jsaeh.khu.ac.ir/article_7528_f6f154417c4665861583f9b9c4afafa2.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات