سامانه اطلاعات پژوهشی


تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، جلد ۱۱، شماره ۲، صفحات ۸۳-۹۹


عنوان فارسی	بررسی اثر نسبی متغیرهای هواشناسی بر تبخیر-تعرّق پتانسیل گیاه مرجع در نواحی البرز جنوبی

چکیده فارسی مقاله	چکیده در این مطالعه تبخیر- تعرّق پتانسیل گیاه مرجع (ET₀) با روش پنمن- مانتیث (فائو 56) برای پنج ایستگاه‌ منتخب در دامنه‌های جنوبی کوه البرز محاسبه شد.ابتدا روند تغییرات ET₀ سالانه ایستگاهها با آزمون ناپارامتری من-کندال تحلیل گردید وسپس تجزیه به عاملها برای تعیین اثر نسبی متغیرهای اقلیمی روی ET₀ هر ایستگاه انجام شد. از ماتریس همبستگی هفت متغیر اقلیمی بهعنوان ماتریس مشابهت استفاده شد. برای هر ایستگاه دو عامل اول انتخاب و ضرایب عاملها محاسبه شد. نتایج نشان داد که کمترین مقدار ET₀ سالانه در ایستگاه اردبیل (800 تا 1100 میلیمتر) و بیشترین آن درایستگاه سبزوار (1200 تا 1700 میلیمتر) بود. می باشد. بیشترین آماره Z در ET₀ سالانه ایستگاه تهران برابر با 46/4 بود. ایستگاه قزوین با داشتن آمارهZ معادل با 24/4 در ردیف دوم قرار داشت. شیب خط روند ET₀در همه ایستگاهها (بهجز زنجان) صعودی و تندترین آنها متعلق به ایستگاههای سمنان و تهران بهترتیب با شیبهای 31/5 و 27/5 بود. تجزیه به عاملها نشان داد که دو مولفه نخست واریانسی در اغلب ایستگاهها واریانس قابل توجهی از داده ها را در بر دارد. درایستگاه تهران 65/86 درصد واریانس با دو عامل نخست توجیه میشود. بیشترین ضریب عامل اول در همه ایستگاهها (بهجز سمنان) حداکثر درجه حرارت هوا، و بیشترین ضریب عامل دوم، سرعت باد در ارتفاع ده متری است. براساس ضریب عامل اول، در اکثر ایستگاهها، متغیرهای مهم تاثیر گذار روی ET₀ شامل حداکثر درجه حرارت هوا، حداقل درجه حرارت هوا و ساعات آفتابی میباشند. براساس ضریب عامل دوم، سرعت باد مهمترین متغیر موثر بر ET₀در اکثر ایستگاهها بوده است.

کلیدواژه‌های فارسی مقاله	واژههای کلیدی تجزیه به مولفههای اصلی،تخمینگر سن،وریماکس،مان-کندال،

عنوان انگلیسی	Investigation of Relative Importance of Meteorological Variables on Potential Reference Crop Evapotranspiration in Southern Alborz Region Introduction

چکیده انگلیسی مقاله	Evapotranspiration is one of the main elements of hydrologic cycle. Accurate determination of reference crop potential evapotranspiration (ET₀) is crucial in efficient use of water in irrigation practices. ET₀ can be measured directly by lysimeters or estimated indirectly by many different empirical methods. Direct measurement is cumbersome, needs for more time and costly. Therefore, many investigators used empirical methods instead of direct measurements to estimate ET₀. Nowadays, the FAO-56 Penman Monteith (PMF56) method is known a bench mark for comparing the other empirical methods. For example, in the works of Zare Abyaneh et al. (2016), Biazar et al. (2019), Dinpashoh et al. (2021) and Dinpashoh et al. (2011) PMF56 method was used to estimate ET₀ and comparing the outputs of other empirical methods. Many researchers analyzed trends in ET₀ time series in different sites around the Earth. Among them it can be referred to the works of Sabziparvar et al. (2008), Babamiri & Dinpashoh (2015), Dinpashoh et al. (2021), Dinpashoh (2026) and Tabari et al. (2013). ET₀ can be affected by many different climatic factors such as maximum air temperature (Tmax), minimum air temperature (Tmin), relative humidity (RH), wind speed, and actual sunshine hours. Factor analysis (FA) is a multivariate method that reduces data dimensionality. In general, climatic variables have high correlation with each other. On the other hand, these variables affect ET₀. The FA can be used to reduce data dimensionality in which correlated variables converted to few uncorrelated factors.

کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله	واژههای کلیدی تجزیه به مولفههای اصلی,تخمینگر سن,وریماکس,مان-کندال

نویسندگان مقاله	سعید جهانبخش اصل \| دانشگاه تبریز یعقوب دین پژوه \| دانشکده کشاورزی اسما آزاده قره باغ \| تبریز دانشگاه تبریز، دانشکده علوم محیطی

نشانی اینترنتی	https://jsaeh.khu.ac.ir/article_7548_17257e81a344982579af1ae6415a7b8c.pdf
فایل مقاله	فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده	fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده

برگشت به: صفحه اول پایگاه \| نسخه مرتبط \| نشریه مرتبط \| فهرست نشریات

ارسال پیام برخط

آمار پایگاه

اطلاعات تماس

توجه