|
|
پژوهش های مابعدالطبیعی، جلد ۶، شماره ۱، صفحات ۳۹۳-۴۱۴
|
|
|
| عنوان فارسی |
ساختارشکنی مفهوم خدا در عصر مدرن: از رمانتیسیسم تا نقد عقلانیت دینی |
|
| چکیده فارسی مقاله |
این مقاله به بررسی تحولات مفهوم خدا در عصر مدرن میپردازد. با گسترش رمانتیسیسم، مادیگرایی، ضرورتگرایی مکانیکی، نسبیگرایی اخلاقی و شکگرایی نسبت به دین طبیعی و وحیانی، شالوده و بنیان سنتی مفهوم خدا دستخوش دگرگونی عمیق شده و در چارچوبی ضدرئالیستی بازتعریف گردیده است. در این چشمانداز، خدا از ویژگیهای فراسویی و مطلق تهی میشود و تمامی زبان و یادکردهای دینی درباره او به چالش کشیده میگردد؛ امری که میتوان آن را گونهای ساختارشکنی از مفهوم خدا دانست. این تحول بهویژه تحت تأثیر فیلسوفانی چون دیوید هیوم شکل گرفت و در قرن حاضر نیز بهطور فزایندهای گسترش یافته است. با اینحال، این رویکرد با کاستیهایی بنیادین مواجه است: ناتوانی در تبیین ذات و صفات خدا، نادیده گرفتن ماهیت دین و محدودیت در تبیین تجربه دینی. از اینرو به نظر میرسد بازگشت به ظرفیتهای سنت عقلگرایانه بتواند راهی برای بازاندیشی نسبتِ انسان با خداوند را بگشاید.
|
|
| کلیدواژههای فارسی مقاله |
خدا،عصر مدرن،ساختارشکنی،رمانتیسیسم،عقلگرایی،دیوید هیوم، |
|
| عنوان انگلیسی |
Deconstruction of the Concept of God in the Modern Age: From Romanticism to the Critique of Religious Rationality |
|
| چکیده انگلیسی مقاله |
This article examines how the modern era, shaped by the Renaissance, the Scientific Revolution, and the rise of new philosophical paradigms, reshaped the very idea of God. Under the influence of Romanticism, materialism, mechanical determinism, and deepening religious skepticism, the classical image of a transcendent, absolute deity began to unravel.
As these intellectual currents gained ground, God came to be seen less as an objective, eternal being and more as a concept open to interpretation, one increasingly centered on human subjectivity. Religious language, once the province of metaphysical truth-claims, began to function more as a vehicle for psychological and social meaning. David Hume’s critique of causality and his incisive attacks on the traditional proofs for God’s existence, especially in An Enquiry Concerning Human Understanding and Dialogues Concerning Natural Religion, proved pivotal. His arguments undermined rational theology and cleared the path for experiential and skeptical approaches to religion. Yet this anti-realist reimagining of God faces serious limitations: it struggles to express divine essence and attributes, often overlooks the existential dimension of faith, and fails to account for the depth of religious experience. We argue that a viable rethinking of God today must move beyond mere critique. It requires drawing on the rational resources of the tradition while engaging constructively with both modern deconstruction and post-structuralist reinterpretations. Only through such dialogue can faith be reformulated within a contemporary, meaning-oriented horizon. |
|
| کلیدواژههای انگلیسی مقاله |
خدا,عصر مدرن,ساختارشکنی,رمانتیسیسم,عقلگرایی,دیوید هیوم |
|
| نویسندگان مقاله |
فریده لازمی |
دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
محمد اصغری |
دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
|
|
| نشانی اینترنتی |
https://mi.khu.ac.ir/article_8514_39144da5a6180c47885443c83547ec14.pdf |
| فایل مقاله |
فایلی برای مقاله ذخیره نشده است |
| کد مقاله (doi) |
|
| زبان مقاله منتشر شده |
fa |
| موضوعات مقاله منتشر شده |
|
| نوع مقاله منتشر شده |
|
|
|
|
برگشت به:
صفحه اول پایگاه |
نسخه مرتبط |
نشریه مرتبط |
فهرست نشریات
|
