|
|
پژوهش های مابعدالطبیعی، جلد ۶، شماره ۲، صفحات ۱۶۷-۱۹۹
|
|
|
| عنوان فارسی |
بررسی دلایل عدم مطابقت آرای صدرایی و سینوی در مسئله تشکیک وجود |
|
| چکیده فارسی مقاله |
تشکیک وجود، در حکمت متعالیه ملاصدرا، با تکیه بر برخی مبانی فلسفی مانند اشتراک معنوی وجود، اصالت وجود و ... طرح و تبیین شده و غالباً بهعنوان نوآوری وی شناخته میشود. اما خاستگاه این مسئله را باید در مباحث منطق، حکمت مشائی، اشراقی و نیز عرفان جستوجو کرد؛ زیرا تشکیک وجودِ صدرایی نتیجه گذر از تشکیک عامی مشائی، توسعه تشکیکِ نور سهروردی و طرح اختلاف و کثرت در حقیقتِ واحد و بسیط وجود در عرفان است. با توجه به مدعای ملاصدرا مبنی بر عدم تعارض بلکه مطابقت نظرگاهش در تشکیک وجود با دیدگاه ابنسینا، تعیین دقیق نسبت این دو دیدگاه ضروری به نظر میرسد. اما شارحان حکمت متعالیه در باب مسئله یاد شده اتفاقنظر نداشته، بهگونهای که برداشت آنان در دو قسم متعارضِ " عدم مطابقت" و "مطابقت" تشکیک وجود صدرایی و سینوی، قابل دستهبندی است. هدف پژوهش حاضر، بررسی مسئله یاد شده در بیان شارحان حکمت متعالیه و ارزیابی ادله آنان با روش تحلیلی-عقلی است. مدعای پژوهش حاضر این است که نظرگاه ملاصدرا مطابقتی با دیدگاه ابنسینا -در اغلب آثارش- ندارد و تشکیک وجودِ سینوی، عمدتاً صورتی خاص از تشکیک عامی است که با قول به تباین وجودات قابل جمع بوده و لذا بیشتر با مبانی فلسفه ابنسینا -نه ملاصدرا- سازگار به نظر میرسد. |
|
| کلیدواژههای فارسی مقاله |
تشکیک وجود،تشکیک عامی،تشکیک خاصی،ملاصدرا،ابنسینا، |
|
| عنوان انگلیسی |
An Examination of the Arguments for the Discrepancy between Mulla á¹¢adraâs and Ibn SÄ«naâs Views on the Issue of Gradation of Existence |
|
| چکیده انگلیسی مقاله |
The doctrine of the gradation of existence in Mullā Ṣadrā’s Transcendent Philosophy is articulated on the basis of several key philosophical principles, most notably the authenticity of existence and the notion of its shared content across instances. This doctrine is often regarded as one of Ṣadrā’s original contributions. However, its conceptual roots can be traced to earlier traditions, including logical discourse, Peripatetic philosophy, Illuminationist philosophy, and Islamic mysticism. In fact, Ṣadrāʾī gradation emerges through a critical transformation of these traditions: it transcends the Peripatetic notion of general gradation, develops Suhrawardī’s theory of the gradation of light, and incorporates the mystical idea of plurality within the unity of a simple and singular reality. Given Mullā Ṣadrā’s claim that his account of the gradation of existence does not contradict, but rather corresponds with, the view of Avicenna, it becomes essential to clarify the precise relationship between these two positions. Yet commentators on Transcendent Philosophy have not reached a consensus on this issue. Their interpretations can broadly be divided into two opposing camps: those who argue for a lack of correspondence, and those who maintain a form of correspondence or compatibility between the two doctrines. This study seeks to examine these competing interpretations by analyzing the arguments presented by commentators on Transcendent Philosophy, employing an analytical-rational method. It argues that Mullā Ṣadrā’s account does not, in most of his works, correspond to Avicenna’s position. Rather, the Sīnavī conception of gradation appears to be a specific instance of general gradation—one that remains compatible with the doctrine of the differentiation of existents—and is therefore more consistent with the foundational principles of Avicenna’s philosophy than with those of Mullā Ṣadrā. |
|
| کلیدواژههای انگلیسی مقاله |
تشکیک وجود,تشکیک عامی,تشکیک خاصی,ملاصدرا,ابنسینا |
|
| نویسندگان مقاله |
مهدی عباس زاده |
استاد گروه معرفتشناسی و علوم شناختی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
زینب شکری |
دانشجوی دوره دکتری حکمت متعالیه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
|
|
| نشانی اینترنتی |
https://mi.khu.ac.ir/article_8520_a709909b1ea5c2bee24248203b1728a5.pdf |
| فایل مقاله |
فایلی برای مقاله ذخیره نشده است |
| کد مقاله (doi) |
|
| زبان مقاله منتشر شده |
fa |
| موضوعات مقاله منتشر شده |
|
| نوع مقاله منتشر شده |
|
|
|
|
برگشت به:
صفحه اول پایگاه |
نسخه مرتبط |
نشریه مرتبط |
فهرست نشریات
|
