یافته های نوین در علوم زیستی، جلد ۱۳، شماره ۱، صفحات ۰-۰

عنوان فارسی تأثیر تاریخ کاشت و پیش تیمار بذر با تنظیم‌کننده‌های رشد بر صفات مورفوفیزیولوژیک و عملکرد گندم (Triticum aestivum L.) در شرایط تنش سرمای دیررس بهاره
چکیده فارسی مقاله مقدمه: این پژوهش به منظور بررسی اثر تاریخ کاشت و تیمارهای مختلف پیش تیمار بذر بر صفات مورفولوژیک، فیزیولوژیک و عملکرد گندم رقم سیمین در شرایط تنش سرمای دیررس بهاره در استان آذربایجان غربی انجام شد.
مواد و روش‌ها: آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار سال زراعی 1403 در مزرعه تحقیقاتی ارومیه اجرا گردید. فاکتور اول شامل دو تاریخ کاشت (اول آبان و اول دی ماه) و فاکتور دوم شامل تیمارهای پیش تیمار بذر (شاهد، اسید سالیسیلیک، اسید جیبرلیک، گابا، نیترات پتاسیم، سولفات روی و ملاتونین) بود. تجزیه واریانس داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SAS انجام شد.
نتایج: نتایج نشان داد که تاریخ کاشت اول (آبان‌ماه) به‌طور معنی‌داری برتری کلی در کلیه صفات داشت و منجر به افزایش عملکرد دانه تا %۳۸ نسبت به تاریخ کاشت دوم شد. در بین تیمارهای پیش تیمار، ملاتونین با افزایش %۳۷ عملکرد دانه در تاریخ کاشت اول و ۴۲% در تاریخ کاشت دوم، به عنوان مؤثرترین تیمار شناسایی شد. در مقابل، تیمار اسید سالیسیلیک در تاریخ کاشت دوم موجب کاهش %۹۲ در نسبت عملکرد دانه و %۷۵ در کارآیی تولید ماده خشک کل گردید. برهمکنش معنی‌دار بین تاریخ کاشت و پیش تیمار بذرنشان داد که کارایی تیمارها شدیداً وابسته به شرایط محیطی است.
نتیجه‌گیری: تاریخ کاشت بهینه (اول آبان) همراه با کاربرد تیمارهای پیش تیمار بذر نظیر ملاتونین و اسید جیبرلیک می‌تواند به عنوان راهکاری مؤثر برای بهبود عملکرد و تحمل به تنش سرمای دیررس بهاره در گندم توصیه شود.
 
کلیدواژه‌های فارسی مقاله استقرار گیاهچه، اسید سالیسیلیک، برگ پرچم، بیوماس، تولید پایدار، ملاتونین

عنوان انگلیسی The effect of sowing date and seed pretreatment with growth regulators on morphophysiological traits and yield of wheat (Triticum aestivum L.) under late spring cold stress conditions
چکیده انگلیسی مقاله Objective: This research was conducted to investigate the effects of sowing date and different seed priming treatments on morpho-physiological traits and grain yield of Simin wheat cultivar under late spring cold stress conditions in West Azerbaijan province.
Methods: The experiment was carried out as a factorial arrangement in a randomized complete block design with three replications during the 2024-2025 growing season. The first factor included two sowing dates (November 21 and December 22) and the second factor consisted of seed priming treatments.
Results: The results indicated that the first sowing date showed significant superiority in all traits and led to a 38% increase in grain yield compared to the second sowing date. Among priming treatments, melatonin was identified as the most effective treatment with 37% and 42% increase in grain yield in the first and second sowing dates, respectively. In contrast, salicylic acid treatment in the second sowing date caused 92% reduction in grain yield ratio and 75% reduction in biomass production efficiency.
Conclusion: Optimal sowing date along with the application of priming treatments such as melatonin and gibberellic acid can be recommended as an effective strategy for improving grain yield and late spring cold stress tolerance in wheat.
 
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Biomass, Flag leaf, Melatonin, Salicylic acid, Seedling establishment, Sustainable Production

نویسندگان مقاله اسماعیل قلی نژاد | Esmaeil Gholinezhad
Payame Noor University
دانشگاه پیام نور

سعیده صلواتی | Saiedeh Salavati
Payame Noor University
دانشگاه پیام نور

علیرضا عیوضی |
Education and Extension Organization, Urmia, Iran
سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران

بختیار لله گانی | Bakhtiar Lalehgani
Payame Noor University
دانشگاه پیام نور


نشانی اینترنتی http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1659-2&slc_lang=fa&sid=1
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده علوم گیاهی
نوع مقاله منتشر شده مقاله پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات