تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، جلد ۱۲، شماره ۳، صفحات ۰-۰
عنوان فارسی تأثیرات تغییر اقلیم بر هیدرولوژی تالاب‌ها: یک مطالعه موردی با پیامدهای جهانی
چکیده فارسی مقاله تغییر اقلیم به‌عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های محیط‌زیستی قرن حاضر، تأثیرات عمیقی بر اکوسیستم‌های آبی ازجمله تالاب‌ها دارد. هدف این پژوهش، بررسی تأثیر تغییر اقلیم بر سه تالاب پیراحمدکندی، ناور و زاویه سفلی در شهرستان چالدران (آذربایجان غربی) طی دوره ۱۹۸۴ تا ۲۰۲۳ است. به این منظور، داده‌های اقلیمی پایگاه TerraClimate و خروجی مدل‌های CMIP6 تحت چهار سناریوی انتشار گردآوری شد. جهت ارزیابی تغییرات سطح آب، تصاویر ماهواره‌ایLandsat، Sentinel-2 و داده‌های JRC/GSW پردازش گردید. مساحت سالانه تالاب‌ها استخراج و با پارامترهای اقلیمی (دما، بارش، تبخیر و تعرق واقعی و آب معادل برف) از طریق تحلیل سری‌های زمانی، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره مقایسه شد. همچنین، با استفاده از روش عامل تغییر در ریزمقیاس‌نمایی داده‌های اقلیمی، تغییرات احتمالی تا ۲۰ سال آینده پیش‌بینی گردید.
نتایج حاکی از آن است که افزایش دما و تبخیر و تعرق، مهم‌ترین عوامل کاهش سطح تالاب‌ها بوده‌اند. تالاب پیراحمدکندی بیش از ۲۷٪ و ناور حدود ۲۰٪ از مساحت خود را از دست داده‌اند، در حالی که در زاویه سفلی به دلیل دخالت‌های انسانی و ورود پساب کشاورزی، الگوی کاهش فصلی و نامنظمی مشاهده می‌شود. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد روند افت سطح، به‌ویژه در دو تالاب اول ادامه خواهد یافت و ممکن است پیامدهایی همچون تشدید خشکسالی، کاهش تنوع زیستی و افت کیفیت آب را به دنبال داشته باشد. نتایج پژوهش بر ضرورت تدوین سیاست‌های پایدار مدیریت منابع آب، کنترل تبخیر و تعرق و در نظر گرفتن اثرات انسانی در برنامه‌های حفاظتی تأکید دارد. بهره‌گیری از مدل‌های هیدرولوژیکی پیشرفته و ترکیب داده‌های سنجش از دور با روش‌های یادگیری ماشین نیز می‌تواند به ارائه راهکارهای مؤثرتر در حفاظت از تالاب‌ها کمک کند.
 
کلیدواژه‌های فارسی مقاله تغییر اقلیم، تالاب، سنجش از دور، تبخیر و تعرق، مدیریت منابع آب
عنوان انگلیسی Impacts of Climate Change on Wetland Hydrology: A Case Study with Global Implications
چکیده انگلیسی مقاله Climate change stands out as one of the most pressing environmental challenges of the modern era, exerting profound impacts on aquatic ecosystems—particularly wetlands. This study investigates the influence of climate change on three wetlands in Chaldoran County, West Azerbaijan Province—Pir-Ahmadkandi, Naver, and Zavieh-ye Sofla—spanning the period from 1984 to 2023. To achieve this, climate data were obtained from the TerraClimate database and CMIP6 model outputs under four emission scenarios. Landsat and Sentinel-2 satellite imagery, along with JRC/GSW data, were processed to evaluate changes in wetland surface areas. Annual wetland extents were extracted and compared against climatic parameters (temperature, precipitation, actual evapotranspiration, and snow water equivalent) using time-series analysis, Pearson correlation, and multivariate regression. Additionally, the Delta Method was employed for downscaled climate data to project possible trends over the next 20 years.
The results indicate that rising temperatures and evapotranspiration constitute the primary drivers of wetland shrinkage. Pir-Ahmadkandi and Naver have lost over 27% and around 20% of their surface area, respectively, whereas Zavieh-ye Sofla exhibits an irregular, seasonal reduction due to human interventions and agricultural runoff. Projections suggest that wetland surfaces—especially in Pir-Ahmadkandi and Naver—will continue to decline, potentially exacerbating drought conditions, diminishing biodiversity, and reducing water quality. These findings underscore the necessity of implementing sustainable water resource policies, controlling evaporation, and incorporating human impact assessments into conservation measures. Moreover, harnessing advanced hydrological modeling techniques and integrating remote sensing data with machine learning approaches may offer more effective strategies for safeguarding these vital wetland ecosystems.
 
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Climate Change, Wetlands, Remote Sensing, Evapotranspiration, Water Resource Management
نویسندگان مقاله بهزاد رایگانی | Behzad Rayegani
Research Group of Environmental Assessment and Risk, Research Center for Environment and Sustainable Development (RCESD), Department of Environment, Tehran, Iran
گروه پژوهشی ارزیابی و مخارات محیط‌زیست، پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، ایران

سوسن براتی | Susan Barati
Soil Conservation and Watershed Management Research Institute (SCWMRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran
پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

منا ایزدیان | Mona Izadian
Research Group of Biodiversity and Biosafety, Research Center for Environment and Sustainable Development (RCESD), Department of Environment, Tehran, Iran
گروه پژوهشی تنوع‌زیستی و ایمنی‌زیستی، پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، ایران

نشانی اینترنتی http://jsaeh.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2157-1&slc_lang=fa&sid=1
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده تخصصی
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات