زمین شناسی مهندسی، جلد ۱۹، شماره ۳، صفحات ۳۴۸-۳۷۷
عنوان فارسی ویژگی‌های هیدروشیمیایی و ارزیابی خطر سلامت ناشی از آلودگی آب‌های زیرزمینی دشت بیرجند، شرق ایران
چکیده فارسی مقاله
در این پژوهش به بررسی هیدروشیمی و وضعیت آلودگی منابع آب زیرزمینی در محدوده شهر بیرجند پرداخته شده است. به‌منظور تعیین کیفیت آب و شناسایی منشأ آلودگی، از ۲۲ حلقه چاه، ۱۲ رشته قنات و ۴ چشمه نمونه‌برداری شد. نتایج حاصل از تحلیل‌های فیزیکی و شیمیایی نشان داد که هدایت الکتریکی بین ۳۰۰ تا ۸۰۰۰ میکروزیمنس بر سانتی‌متر و PH  بین ۷/۲۳ تا ۸/۷۱ متغیر است. بر اساس نمودار پایپر، تیپ غالب آب‌ها در منطقه کلروره، سولفاته و بی‌کربناته است. در برخی منابع، غلظت نیترات از حد مجاز سازمان بهداشت جهانی (50 میلی گرم در لیتر) فراتر رفته که نشانگر تأثیر فاضلاب شهری و پساب کشاورزی است. نسبت‌های یونی بیانگر نقش فرآیندهای انحلال هالیت و ژیپس و واکنش‌های تبادل یونی در کنترل ترکیب شیمی آب می‌باشد. ارزیابی خطر سلامت نشان داد که هرچند بیشتر منابع برای بزرگسالان در محدوده بی‌خطر قرار دارند، برخی چاه‌ها و قنوات برای نوزادان و کودکان خطرپذیری بالایی دارند. هدف نهایی این پژوهش ارائه یک چارچوب علمی برای درک فرآیندهای زمین‌شیمیایی کنترل‌کننده کیفیت آب و شناسایی مناطق پرخطر جهت برنامه‌ریزی و مدیریت پایدار منابع آب زیرزمینی دشت بیرجند است.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله آب زیرزمینی، آلودگی، نیترات، فلوراید، بیرجند، کیفیت آب، شاخص سلامت.
عنوان انگلیسی Hydrochemical characterization and health risk assessment of groundwater contamination in birjand plain, eastern iran
چکیده انگلیسی مقاله
This study examines the hydrochemistry and contamination levels of groundwater resources in the urban area of Birjand in eastern Iran. Water quality was assessed and pollution sources were identified through sampling 22 wells, 12 qanats and 4 springs. The results showed that electrical conductivity varied from 300 to 8,000 µS/cm, while pH ranged from 7.23 to 8.71. According to the Piper diagram, the dominant hydrochemical facies were chloride, sulphate and bicarbonate types. In some of the samples, the nitrate concentration exceeded the permissible limit of 50 mg/L set by the World Health Organization, indicating the influence of urban wastewater and agricultural effluents. The ionic ratios reveal the influence of halite and gypsum dissolution processes, as well as ion exchange reactions, on the chemical composition of the water. A health risk assessment showed that, while most sources are within the safe range for adults, some wells and qanats pose a higher risk to infants and children. This study aims to provide a scientific framework for understanding the geochemical processes that control water quality, and to identify high-risk areas for the sustainable planning and management of groundwater resources in the Birjand plain.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Groundwater, Pollution, Nitrate, Fluoride, Birjand, Water quality, Health index.
نویسندگان مقاله حانیه یعقوبی | Haniye Yaghoubi
University of Tehran
دانشگاه تهران

رضا جهانشاهی | Reza Jahanshahi
University of Tehran
دانشگاه تهران

مرتضی مظفری | Morteza Mozafari
University of Tehran
دانشگاه تهران

نشانی اینترنتی http://jeg.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1957-1&slc_lang=fa&sid=1
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده هیدروژئولوژی (آب های زیرزمینی)
نوع مقاله منتشر شده مقاله پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات