زبان و ادبیات فارسی، جلد ۳۱، شماره ۹۵، صفحات ۰-۰
عنوان فارسی توأمانی موسیقی نظری و عملی در دو اسلوب نازک‌خیالی و دورخیالیِ سبک هندی
چکیده فارسی مقاله فن موسیقی از فنون پُرکاربرد شعر بوده که شاعران از آن برای انتقال اندیشه‌های خویش بهره می­جستند. برخی شاعران به‌دلیل داشتن تبحُّر در فن موسیقی بیش از دیگران این گفتمان را برای بیان اندیشه­ها و ساختن تصاویر شاعرانه به‌کار بسته‌اند. بسامد بالای گفتمان موسیقی در شعر این دسته از شاعران و تصویر­آفرینی ­از رهگذر آن نشان از تسلط­شان بر فن موسیقی، هم از لحاظ نظری (مانند مباحثی چون سازشناسی و الحان) و هم از نظر عملی (که همانا نوازندگی و آهنگسازی‌ست) دارد. پژوهشِ پیش‌رو، که بر پایۀ روش تحلیلی-توصیفی است، به واکاوی این مهم در دیوان دو شاعر برجستۀ سبک هندی پرداخته است: صائب تبریزی پیشوای جریان نازک­خیالی و بیدل دهلوی پیش­آهنگ جریان دور­خیالی. ازینرو، ابتدا، با آوردن مثال‌هایی از ابیات، مفاهیم موسیقی در شعر این شاعران را بررسی و سپس دیدگاه هر دو را در حوزۀ موسیقی مقایسه کرده است. نتیجۀ پژوهش نشان می‌دهد که دانش موسیقی در بازگشایی رموز شعر این شاعران بسیار مؤثر است، چنان‌که بدون ریشه‌­یابی موسیقی، به‌مثابه‌ی یک تخصص و حرفه، امکان دستیابی به فهم درست و دقیق برخی ابیات امکان‌پذیر نخواهد بود. درواقع، این شکل و روش از کاربرد مفاهیم موسیقی،
نشانۀ آگاهی از دور به این حوزه نیست، بلکه دلالت بر نوعی معرفت علمی و شناخت از نزدیک دارد. حاصل این جستار که تبیین توأمانی موسیقی نظری و عملی در دو اسلوب نازک‌خیالی و دورخیالیِ سبک هندی است به سه شاخۀ اصلی شبکه­ی تداعی، معرفت نظری_عملی و پیوند شعر و موسیقی دلالت دارد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله فنِّ موسیقی، سبک هندی، صائب تبریزی، بیدل دهلوی، سازشناسی، الحان موسیقی.
عنوان انگلیسی The Contiguity of the Theoretical and Practical Music in the Two Modes of Delicate Imageries and Exotic Imageries of the "Indian style" (Sabk-e Hendī) of Persian Poetry
چکیده انگلیسی مقاله Music has been one of the most useful arts in poetry and many poets have enjoyed it to transfer their thoughts; however, some poets, owing to their conversance in music, have employed this discourse to express their reflections and to depict poetic images more than others. The high rate of recurrence of the discourse of music in their poetry- through which they have built up images- demonstrates their mastery of the art of music, both in theory (that relates organology and tunes and melodies, etc.) and in practice (that is performance and musical composition). Following an analytical-descriptive method, the present research aimed to scrutinize this important subject in the divans of two of the foremost representatives of the "Indian style" (sabk-e hendī) of Persian poetry: Saeb Tabrizi, the leader of the mode called delicate imageries (nazok-khiyali) and Bidel Dehlavi the frontrunner of the mode called exotic imageries (door-khiali). Accordingly, firstly, several examples of their poems are drawn to show how the command of music would contribute to the decoding of meanings of the poems; in effect, without finding the musical roots (in the professional sense) the correct and precise significations of some lines are missing; the way the musical concepts are used in these lines refers to the scientific knowledge of the poets. The results elucidate the contiguity of the theoretical and practical Music in the two modes of Delicate Imageries and Exotic Imageries of the "Indian style" in three main ways: the association network, the theoretical-practical knowledge, and the bond between music and poetry.
 
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Art of Music, Indian Style, Saeb Tabrizi, Bidel Dehlavi, Organology, Musical Tunes.
نویسندگان مقاله امیرعباس ستایشگر | Amirabbas Setayeshgar
Kharazmi University
دانشگاه خوارزمی

حبیب‌الله عباسی | Habibollah Abbasi
Kharazmi University
دانشگاه خوارزمی

مرتضی میرهاشمی | Morteza Mirhashemi
Kharazmi University
دانشگاه خوارزمی

عفت نقابی | Efat Neghabi
Kharazmi University
دانشگاه خوارزمی

نشانی اینترنتی http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3455-2&slc_lang=fa&sid=1
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده تاثیرپذیری
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات