زبان و ادبیات فارسی، جلد ۳۱، شماره ۹۴، صفحات ۰-۰
عنوان فارسی خوانش نشانه شناختی از شعر «ارغوان» هوشنگ ابتهاج بر اساس رویکرد ریفاتر
چکیده فارسی مقاله نشانه­شناسی رویکردی میان رشته­ای است که به بررسی نظام­های نشانه­ای در یک اثر می­پردازد؛ در میان رو­یکردهای         نشانه­شناسی، نظریه­ی مایکل ریفاتر درباره­ی نشانه­شناسی شعر قابل توجّه است؛ بنا بر این رویکرد، خواننده عامل بسیار مهمی در فرایند خوانش متن است؛ ریفاتر معتقد است که معنا همیشه در متن شعر جای دارد و تنها خواننده باید آن را استخراج کند؛ به نظر وی، دال­های شعر را باید بر حسب خودش فهمید نه با ارجاع نشانه­های آن به مصداق­های خارجی و فهم شعر مستلزم تلاش خواننده برای یافتن شبکه­ای درهم تنیده از نشانه­ها است و از این حیث رویکرد او می­تواند در زمره­ی نقدهای خواننده­محور قرار گیرد. در این پژوهش، شعر «ارغوان» ابتهاج با رویکرد ریفاتر تحلیل شده است؛ ایده­ی محوری شعر «انزوای شاعر در فضای نامناسب اجتماعی» است که به شکل­های مختلف در متن شعر بیان شده است؛ هر چند این ایده به صورت مستقیم در شعر ذکر نشده است، امّا از طریق گزاره­های پرکاربرد و کلیشه­ای زبان که شاعر با استفاده از فرایند «تعیّن چند عاملی» آنها را به شکل­های مختلف در بندهای شعر تکرار کرده و یا از طریق فرایند «تبدّل» آن گزاره­ها را جرح و تعدیل کرده و یا از طریق فرایند «بسط» ایده­ی کلی را به ایده­های جزئی­تری گسترش داده است. علاوه بر این، دو فرایند معناساز «انباشت» و «منظومه­های توصیفی» شعر را برای القای یک مضمون واحد هدایت می­کنند. منظومه­ی توصیفی «آزادی» که واژه­هایی چون «صبح»، «بهار»، «شمع»، «چراغ»، «آفتاب»، «سحر» و «خورشید» آن را تداعی می­کنند و در مقابل، منظومه­ی توصیفی «شرایط نامناسب اجتماعی» است که «گوشه­ی خاموش فراموش شده»، «دخمه» و «شب ظلمانی» همین مفهوم را به ذهن متبادر می­کنند.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله نشانه شناسی، زبان شعر، شعر معاصر، مایکل ریفاتر، هوشنگ ابتهاج
عنوان انگلیسی A Semiotic Reading of Houshang Ebtehaj's Poem "Arghavan" Based on Riffaterre's Approach
چکیده انگلیسی مقاله Semiotics is an interdisciplinary approach that examines sign systems in a literary work; Among the approaches to semiotics is the theory of Michael Riffaterre, a French-American theorist on the semiotics of poetry. According to this approach, the reader is a very important factor in the process of reading the text; Riffaterre believes that meaning is always present in the text of a poem and only the reader should extract it. In his view, the meanings of poetry should be understood on its own, not by referring its signs to external realizations, and understanding poetry requires the reader to try to find an intertwined network of signs, and in this regard, her approach can also be considered as a reader-cantered critique. In this research, Ebtehaj's poem " Arghavan" [English Equivalent: purple] has been analysed using Riffaterre approach. The central idea of ​​the poem is "the isolation of the poet in an inappropriate social space", which is expressed in different ways in the text of the poem. Although this idea is not mentioned directly in the poem, the widely used propositions and clichés of the language that the poet uses by repeating them in the process of "over determination" or through the "conversion" process, by modifying those propositions, or using the "expansion" process, by extending the general idea to more detailed ideas. In addition, by discovering two semantic processes of "accumulation" as well as "descriptive anthologies", which all come from the same source and guide the poem to induce a single theme, the descriptive anthology of " Azadi" (freedom) that evokes words such as "morning", "spring", "candle", "lamp", "sun", "dawn" and "sun"; In contrast to " Sharayet-e Namonaseb-e Ejtemaei" (unfavourable social conditions) that the "forgotten silent corner", "crypt" and "night of darkness" evoke the same concept.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله semiotics, language of poetry, contemporary poetry, Michael Riffaterre, Houshang Ebtehaj
نویسندگان مقاله بدریه قوامی | badrieh Ghavami
Islamic Azad University
دانشگاه آزاد اسلامی

لیدا آذرنوا | lida azarnava
Kharazmi University
دانشگاه خوارزمی

نشانی اینترنتی http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3410-1&slc_lang=fa&sid=1
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده نشانه شناسی
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات