زمین شناسی مهندسی، جلد ۸، شماره ۱، صفحات ۲۰۴۷-۲۰۶۸
عنوان فارسی ارزیابی غلظت عناصر جزئی در خاک های منطقه هشتگرد با استفاده از روشهای زمین شیمیایی و آماری چند متغیره، استان البرز، ایران
چکیده فارسی مقاله غلظت عناصر جزئی آرسنیک، کبالت، کروم، مس، مولیبدن، نیکل، سرب، وانادیم و روی در 160 نمونۀ خاک منطقه هشتگرد بررسی شد. مقایسۀ میانگین غلظت عناصر جزئی نمونه‌های خاک کشاورزی و غیرکشاورزی با مقادیرمیانگین جهانی خاک‌های غیرآلوده نشان می‌دهد که آرسنیک، کبالت، مس، نیکل، وانادیم و روی مقادیر بیش‌تری نسبت به میانگین جهانی دارند. نتایج فاکتور آلودگی(CF)  نشان داد که عناصر آرسنیک، کبالت، نیکل، روی و وانادیم آلودگی متوسط و مس آلودگی چشم‌گیری برای خاک‌های کشاورزی و غیرکشاورزی دارند. محاسبۀ درجۀ آلودگی اصلاح شده(mCd)  برای نمونه‌های خاک منطقۀ هشتگرد، درجۀ پایین آلودگی کل را نشان می‌دهد. محاسبۀ فاکتور غنی‌شدگی(EF) براساس مقدار میانگین زمینه نشان داد که عناصر مس، روی، سرب و وانادیم در خاک‌های کشاورزی و عناصر کروم و روی در خاک‌های غیرکشاورزی غنی‌شدگی دارند. تحلیل مؤلفۀ اصلی(PCA)  برای ارزیابی منشأ و ارتباط عناصر استفاده شده است. ارتباط بسیار خوب و قوی عناصر کبالت، آهن، نیکل و کروم در خاک‌های کشاورزی و عناصر مس، وانادیم، کبالت، آهن ، روی و نیکل در خاک‌های غیرکشاورزی بیان‌کنندۀ نقش مهم فرایندهای سنگ‌شناختی و خاک‌زاد در کنترل غلظت این عناصر است. عناصر مس، وانادیم و روی در خاک‌های کشاورزی رفتار شبیه غیروابسته را درون گروه‌ها و مؤلفه‌ها دارند، که نشان‌دهندۀ منشأهای زمین‌زاد و انسان‌زاد این عناصر است. رفتارهای متغیر سرب و آرسنیک احتمالاً نشان‌دهندۀ منشأهای متفاوت این دو عنصر است. به‌طورکلی نتایج نشان می‌دهد که آلودگی خاک به‌عنوان تهدیدی در منطقه نیست اما با در نظرگرفتن صنعتی شدن، فعالیت‌های کشاورزی و توسعۀ شهرنشینی در ناحیۀ هشتگرد خاک‌های منطقه نیازمند پایش بیش‌تر برای آلودگی عناصر جزئی در آینده هستند.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله آلودگی خاک ، فاکتور غنی شدگی ، تحلیل مولفه اصلی ، هشتگرد ، ایران ،
عنوان انگلیسی Assessment of trace elements concentration in soils of the Hashtgerd Area using geochemical and multivariate statistical methods, Alborz province, Iran
چکیده انگلیسی مقاله Concentrations of trace elements (As, Co, Cr, Cu, Mo, Ni, Pb, V and Zn) were studied in 160 soil samples in the Hashtgerd area. Comparison of mean concentration of the trace elements in both agricultural and non-agricultural soil samples with the mean worldwide soils reveals that As, Co, Cu, Ni, V and Zn concentrations are higher than the mean worldwide values. Chromium in non-agricultural soils shows higher concentration than mean worldwide soils. The results of contamination factor (CF) for agricultural and non-agricultural soils reveal that As, Co, Ni, Zn and V have moderate and Cu has considerable contamination factor. The application of modified degree of contamination (mCd) indicates very low to low degrees of contamination in soil samples of Hashtgerd area. The enrichment factor shows that Cu, Zn, Pb and V in agricultural soils and Cr and Zn in non-agricultural soils are enriched compared to the average abundances of the background level. The principal component analysis (PCA) was used to assess the association of elements. The strong association of elements such as Co, Fe, Ni, and Cr in agricultural soils and Cu, V, Co, Fe, Co and Ni in non-agricultural soils suggests lithogenic control and pedological processes. Copper, vanadium and zinc in agricultural soils display a quasi-independent behavior within the groups that show geogenic and anthropogenic sources. The variable behaviors of Pb, and As probably reflect various sources of these elements. The overall results demonstrate that the soil contamination is not a significant threat in the area, but considering the increasing rate of industrialization, agricultural activity and urbanization development in Hashtgerd area, the soils would require more monitoring of trace elements contamination in future
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Soil contamination , Enrichment factor , principal component analysis , Hashtgerd , Iran ,
نویسندگان مقاله 30395---30396---
نشانی اینترنتی http://jeg.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-465-1&slc_lang=fa&sid=fa
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده زمین شناسی مهندسی
نوع مقاله منتشر شده مقاله مستقل
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات