یافته های نوین در علوم زیستی، جلد ۶، شماره ۲، صفحات ۲۲۹-۲۴۰

عنوان فارسی اثر تنش کم‌آبی بر شاخص‌های فلورسانس کلروفیل، رنگدانه‌های فتوسنتزی، تریگونلین و عملکرد دانه شنبلیله در واکنش به زئولیت و نیتروژن
چکیده فارسی مقاله  به‌منظور بررسی اثرات تنش کم‌آبی، کود نیتروژن و زئولیت بر شاخص‌های فلورسانس کلروفیل، رنگدانه‌ها، محتوای تریگونلین و عملکرد دانه شنبلیله، آزمایشی به‌صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک ‌کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل پنج رژیم آبیاری  به‌عنوان عامل اصلی و ترکیب فاکتوریلی از سه تیمار کودی بر اساس نیتروژن مورد نیاز گیاه (شاهد، ورمی‌کمپوست به میزان 7/2 تن در هکتار و اوره به میزان 11 کیلوگرم در هکتار) و دو مقدار زئولیت (صفر و نه تن در هکتار) به‌عنوان عامل فرعی بودند. نتایج نشان دادند که تنش کم‌آبی به‌طور معنی‌داری، ماکزیمم فلورسانس (Fm)، فلورسانس متغییر(FV) ، کارایی فتوسیستم II (Fv/Fm محتوای کلروفیل a، b و کل (a+b) و عملکرد دانه را کاهش داد ولی فلورسانس حداقل (F0)، کارتنوئید و غلظت تریگونلین را افزایش داد. به‌علاوه، بیشترین میزان (Fv/Fm)، محتوای کلروفیل کل، کمترین میزان (F0) و کاروتنوئید در تیمار بدون تنش کم‌آبی دیده شد و با افزایش شدت تنش کم‌آبی از غلظت تریگونلین و عملکرد دانه کاسته شد. نتایج نشان داد که تنش کم‌آبی منجر به بازدارندگی نوری فتوسیستم  IIشد. در اکثر تیمارها کاربرد کود ورمی‌کمپوست باعث افزایش عملکرد (به‌ترتیب در سال اول و دوم 5/25 درصد و 98/32 درصد) و غلظت تریگونلین دانه شنبلیله (46/7 درصد در سال اول) شد. بنابراین توصیه می‌شود اگر هدف کاشت، تولید تریگونلین از دانه شنبلیله باشد، تنش کم‌آبی خفیف به‌همراه ورمی‌کمپوست می‌تواند تیمار مناسبی بدین منظور باشد.


کلیدواژه‌های فارسی مقاله تنش خشکی، زئولیت، کارایی فتوسیستم، کود شیمیایی، ورمی‌کمپوست

عنوان انگلیسی The effect of water deficit stress on chlorophyll fluorescence, photosynthetic pigments, trigoneline and grain yield in fenugreek in response to zeolite and nitrogen
چکیده انگلیسی مقاله
In order to determine the effects of water deficit stress, nitrogen fertilization and zeolite on chlorophyll fluorescence, pigments, trigonelline content and seed yield in, a split factorial experiment was laid out in a randomized complete block design with three replications. Five irrigation regimes were randomly applied to the main plots. Subplots included six treatments and consisted of a factorial combination of three nitrogen fertilization (untreated plots, vermicompost at a rate of 2.7 ton ha-1 and nitrogen chemical fertilizer at a rate of 11 kg.ha-1) and two zeolite rates (0 and 9 ton.ha-1). The results demonstrated that (Fm), (Fv), (Fv/Fm), chl a, b, total chl content and also seed yield were significantly reduced by water deficit stress, wheras minimum fluorescence (F0), carotenoid and trigonelline concentrations were increased. In addition, the highest Fv/Fm, chl a+b content and the lowest F0 and carotenoids were observed when irrigation was done after unloading 40% of ASW. In most treatments vermicompost increased the yield (by 25.51% and 98.32% in 2014 and 2015, respectively) and grain trigonelline concentration (7.46% in 2014) in Fenugreek. Mild water stress with vermicompost treatment is recommended for the production of trigoneline from Fenugreek seeds.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله chemical fertilizer, drought stress, Fv/Fm, vermicompost, zeolite

نویسندگان مقاله ابوالفضل باغبانی آرانی | َAbolfazl Baghbani-Arani
استادیار بخش کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

سید علی محمد مدرس ثانوی | Seyed Ali Mohammad Modarres-Sanavi
استاد گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

مسعود مشهدی اکبر بوجار | Masoud Mashhadi Akbar Boojar
دانشیار گروه زیست شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

ظهراب اداوی | Zohrab Adavi
استادیار بخش کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

حمید دهقان زاده جزی | Hamid Dehghanzade-Jezi
استادیار بخش کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران


نشانی اینترنتی http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-696-1&slc_lang=fa&sid=1
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده علوم گیاهی
نوع مقاله منتشر شده مقاله پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات