زبان و ادبیات فارسی، جلد ۲۶، شماره ۸۴، صفحات ۱۵۷-۱۸۴
عنوان فارسی تحلیل مفاهیم و کارکرد ارتباطات غیرکلامی در شاهنامه
چکیده فارسی مقاله ارتباطات غیرکلامی را می­توان جزء نشانه­های تصویری به‌شمار آورد که امروزه برای روان‌شناسان و جامعه­شناسان، به‌دلیل اهمیت آنها در انتقال معنا و تنظیم روابط بینافردی، جایگاهی ویژه دارد. یکی از مهم­ترین زیرشاخه­های این مبحث «زبان بدن» نامیده می­شود که درمیان همه جوامع بشری از دیرباز تاکنون وجود داشته است. این نشانه­های غیرکلامی ـ‌که برخی قدمتی چندهزارساله دارندـ در فرهنگ­ها و سنن اجتماعی اقوام گوناگون، با وجوه مشترک و گاه اختلافی، کاربرد و کارکرد فرهنگی و بلاغی دارند. روشن است هرچه بستر ادبی چنین بازنگری و رویکردی کهن­تر و البته جامع­تر باشد، ارزش تحلیل­های آن در بازشناسی فرهنگی و اجتماعی و حتی زیبایی­شناسی متون بیشتر است. بی­گمان، شاهنامه فردوسی ‌ـ‌که نماینده فرهنگ و تفکر ایرانی در عصر پیشاتاریخی تا ادوار تاریخی مقارن با ظهور اسلام است‌ـ می­تواند بهترین ظرف بازنمایی کنش­های ارتباطی برون‌زبانی در تاریخ فرهنگی کهن ایران باشد. چنان­که به‌سبب ماهیت پیش­نمونی شخصیت­های شاهنامه، بسیاری از نشانه­های غیرکلامی آنها را نیز می­توان کهن­الگوی بسیاری از کنش­های رفتاری یا زبان بدن ایرانی در ساحت و هنگامه زندگی حماسی، یعنی شکل­گیری هویت ملی و اجتماعی ایرانیان، محسوب کرد. در این جستار با واکاوی مفاهیم «زبان بدن» در کنش‌های غیرزبانی شخصیت­های برجسته شاهنامه تلاش شده است این مفاهیم پوشیده و پیچیده فرهنگی رمزگشایی شود. از نتایج تحقیق برمی­آید که بازنمایی زبان بدن شخصیت­های شاهنامه نه از روی اتفاق که کاملاً آگاهانه به‌قصد جلب ‌توجه مخاطب و بازاندیشی او در الگوهای رفتار فردی و اجتماعی اقوام ایرانی و غیرایرانی به‌قصد بازشناسی هویت فرهنگی ایرانیان، بیشتر از رهگذر کنایه­سازی و نمادپردازی صورت گرفته است.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله ارتباط غیرکلامی، زبان بدن، رفتار‌شناسی فرهنگی، شاهنامه فردوسی
عنوان انگلیسی An Analysis of the Function of Non-verbal Communications in Shahnameh
چکیده انگلیسی مقاله Non-verbal communications could be a part of visual signs that, because of their importance in interpersonal relationships and transition of meaning, are highly regarded by psychologists and sociologists. One of the major subdivisions of this topic is called "Body Language" that has existed in all human societies since ancient times. These non-verbal signs, some thousands of years old, have cultural and rhetorical functions, with common and sometimes conflicting aspects, in the cultures and social traditions of different tribes. The more ancient and comprehensive the literary context of a piece of research is, the more valuable that analysis in explaining the cultural, social, and even aesthetic aspects of texts will be. Shahnameh of Ferdowsi, as a representative of Iranian culture and thought in prehistoric age up until the Islamic era, can be the best representation of metalingual communicative performance in Iranian cultural history. Due to the prototypic nature of characters in Shahnameh, many of their non-verbal signs can also be considered the archetypal source of the behavioral interactions or body language of the Iranian people when in the context of epic their national and social identities as Iranians are formed. In this article, attempts has been made to decode these obscure and complex cultural concepts by exploring the "body language" in non-linguistic acts of main characters in Shahnameh. The results of this research demonstrate that the body language of characters in Shahnameh is not accidental but totally conscious. Indeed, the purpose has been to draw the attention of the readers to rethink the patterns of individual and social behavior of Iranian and non-Iranian ethnicities so to recognize the cultural identity mainly through irony and symbolism.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Non-verbal Communication, Body Language, Cultural Ethology, Shahnameh of Ferdowsi.
نویسندگان مقاله سیدعلی قاسم زاده | Seyed Ali Ghasemzadeh
Imam Khomeini International University
دانشگاه بین‌المللی امام خمینی

محمدشفیع صفاری | Mohammad Shafi’ Saffari
Imam Khomeini International University
دانشگاه بین‌المللی امام خمینی

حسین علی‌نقی | Hussein Alinaghi
Imam Khomeini International University
دانشگاه بین‌المللی امام خمینی

نشانی اینترنتی http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-949-2&slc_lang=other&sid=1
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده other
موضوعات مقاله منتشر شده ادبیات غنایی
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات