زبان و ادبیات فارسی، جلد ۲۶، شماره ۸۵، صفحات ۱۱۵-۱۳۴
عنوان فارسی اِتباع در زبان و ادب فارسی
چکیده فارسی مقاله مرکب­های اِتباعی ترکیب­هایی هستند که بر اثر تکرار قسمتی از واژه پایه ساخته می­شوند. این بخش مکرر معنی ندارد و هیچ­گاه به‌تنهایی به‌کار نمی­رود. این واژگان در زبان گفتاری مردم متداول است و در دوران اخیر، در برخی متون نظم و نثر، به‌ویژه داستان­هایی که به زبان عامیانه نوشته شده، به‌کار رفته است. این پژوهش با رویکردی تاریخی و روش تحلیلی‌ـ‌تبیینی، در کنار واکاوی پیشینه کاربرد مرکب­های اِتباعی (اِتباع مهمل) در زبان و ادب فارسی، سه مسئله را بررسی می­کند:
تأثیر تغییر صورت و معنی واژگان کهن فارسی بر شکل­گیری مرکب­های اِتباعی در زبان و ادب فارسی؛ تأثیر نحو زبان عربی بر شکل­گیری مرکب­های اِتباعی در زبان و ادب فارسی؛ تأثیر رواج واژگان عربی و مترادف‌نویسی بر شکل­گیری مرکب­های اِتباعی در زبان و ادب فارسی.
برطبق یافته­های این پژوهش، پیشینه کاربرد مرکب­های اِتباعی در زبان فارسی به قرن سیزدهم قمری می­رسد. بیشتر ترکیب­هایی که در فاصله سده­های اول تا سیزدهم قمری در آثار منظوم و منثور دیده می­شود و فرهنگ­نویسان آنها را مصادیق مرکب­ اِتباعی برشمرده­اند، ترکیب­های عطفی و مترادف‌اند که به‌علت تغییر صورت و فراموشی معنی واژگان به‌اشتباه مرکب اِتباعی خوانده شده­اند. مرکب­های اِتباعی از قرن سیزدهم و به‌علت رواج واژگان عربی در زبان فارسی و عادت گفتاری مردم به مترادف­گویی در محاورات کلامی متداول شد.  با تحول در نثر فارسی و گرایش نویسندگان به ساده‌نویسی و گفتاری‌نویسی، این ترکیب­ها به متون فارسی به‌ویژه آثار داستانی با مایه­های طنز و هزل وارد شد.  
 
کلیدواژه‌های فارسی مقاله مرکب اِتباعی، زبان و ادب فارسی، آثار منظوم و منثور فارسی.
عنوان انگلیسی Reduplication in Persian Language and Literature
چکیده انگلیسی مقاله The Reduplications are made by repeating part of the base. The repeated part does not make sense and will never be used alone and is just popular in spoken language. In recent times, they have been used in some texts of poetry and prose, in particular, in stories written in vernacular. This research, with a historical approach, and with an analytical-explanatory method, examines the information obtained from literary and historical sources; and while analyzing the use of reduplication in Persian language and literature, it investigates three hypotheses: first, the effect of the changing of the face and meaning of the ancient Persian vocabulary on the formation of reduplication in Persian language; second, the effect of the Arabic syntax on the formation of reduplication in Persian language; and third, the effect of Arabic vocabulary and synonyms on the formation of reduplication in Persian language and literature
According to the findings of this research, the history of the use of reduplication dates back to the thirteenth century AH. Most of the compositions, from the first to the thirteenth century AH, are seen in poetic and prose works, and the writers of dictionaries have described them as examples of reduplication but in fact they are synonyms connected by conjunctives which due to a change of face and passage of time are mistakenly claimed to be reduplication. Reduplication has been introduced into Persian language since the thirteenth century AH. This was due to the prevalence of Arabic vocabulary in Persian language and also people’s habits of using synonyms in speaking. Along with developments in Persian prose and the tendency of writers to simplification and vernacularism, these compositions were introduced into Persian texts, especially satirical fictional works. 
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Reduplication, Persian Language and Literature, Persian Prose and Poetry
نویسندگان مقاله منصوره کریمی قهی | Mansoureh Karimi Ghahi
Alzahra University
دانشگاه الزهراء

نشانی اینترنتی http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2414-6&slc_lang=other&sid=1
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده other
موضوعات مقاله منتشر شده ادبیات غنایی
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات