زبان و ادبیات فارسی، جلد ۲۷، شماره ۸۶، صفحات ۱۰۳-۱۲۵
عنوان فارسی خوانشی هگلی از فلسفه تاریخ اساطیری ایران در شاهنامه فردوسی با تأکید بر گفتار «خدایگان و بنده»
چکیده فارسی مقاله شاهنامه فردوسی، حماسه منظوم اساطیری ایران، بر مدار ستیز نیروهای عینیت­یافته ناساز عالم، یعنی ایران و انیران و نبرد شخصیت­ها و قهرمانان آن، می­گردد؛ زیرا از دیدگاهی فلسفی، طرح هستیِ تاریخ اساطیری ایران هم اساساً بر مبنای هماویزی دوگانه­های ناساز افکنده شده است. یکی از مهم­ترین دیدگاه­های فلسفی به تاریخ، نگرش فریدریش هگل، فیلسوف تاریخ­گرای آلمانی، است. در این نگرش، ماهیت و هدف تاریخ، همان ماهیت انسان است و ماهیت انسان، رسیدن به خودآگاهی و آزادی است و این آزادی تنها به‌نحو تدریجی و دیالکتیکی تحقق­پذیر است؛ از‌این‌رو، در فلسفه هگل، جنگ وسیله­ای برای پیش­بُرد دیالکتیک تاریخ به‌شمار می­آید و ایجاد پیکار میان شخصیت­های انسانی، به‌مثابه خدایگان و بنده، اساس رسیدن به خودآگاهی معرفی شده است. نبرد بین انسان­ها در شاهنامه فردوسی هم گفتار «خدایگان و بنده» در فلسفه هگل را به ذهن متبادر می­کند. در بخش اساطیری شاهنامه، دست‌یابی به خودآگاهی و تحقق آن در تاریخ اساطیری ایران، تنها از راه نبرد دو سوی مخالف، به‌مثابه خدایگان و بنده، در نبردهای بین جمشید و ضحاک، ضحاک و کاوه (و آن­گاه فریدون)، فرزندان فریدون، شهادت ایرج و کین‌خواهیِ (دادباوری) او به‌وسیله منوچهر روی می­دهد. این جستار، با رویکردی تحلیلی‌ـ‌‌توصیفی به تحلیل فلسفه تاریخ شاهنامه فردوسی، با تأکید بر گفتار «خدایگان و بنده» پرداخته و به این نتیجه رسیده است که در این حماسه اساطیری، همه ستیزگی­­ها هر بار به گونه­ای آمیختگیِ وحدت­بخش نائل می­آیند که هم­تراز لحظه­های سنتز یا هم­نهاد دیالکتیکی هگلی و در حقیقت، اسباب فراگرد تاریخی و راه رسیدن به خودآگاهی و آزادی از رهگذری دیالکتیکی است و این همان امکان خوانش فلسفه تاریخ اساطیری ایران در شاهنامه فردوسی برپایه فلسفه تاریخ هگلی است.
ف
کلیدواژه‌های فارسی مقاله لسفه تاریخ اساطیری ایران، شاهنامه فردوسی، فلسفه تاریخ هگل، خدایگان و بنده
عنوان انگلیسی A Hegelian Reading of the Philosophy of Iranian Mythological History in Firdowsi's Shahnameh, Focusing on the concepts of "Gods and Servants"
چکیده انگلیسی مقاله Firdowsichr('39')s Shahnameh, the poetic mythological epic of Iran, is created on the base of opposite forces of the world, namely Iran and Aniran and the battles of their people, because the design of the mythological history of Iran is also basically created on the intercourse of opposites .One of the most comprehensive philosophical views on history is  Friedrich Hegelchr('39')s attitude. In this view, the nature and purpose of history is the same as nature of the human, and the nature of the human is the attainment of consciousness and freedom. This freedom can only be realized gradually and dialectically; hence, in the Hegelian philosophy the war is a way to dialectical furtherance of history and the inception of the struggle between human beings, as gods and servants, has been introduced as the basis for achieving self-consciousness. The battle between human beings in Firdowsichr('39')s Shahnameh resembles the dialectical relation of "Gods and Servants" in Hegelchr('39')s philosophy. In the mythological part of Shahnameh, the achievement of self-consciousness is only through the battle of the two sides of the opposition, as gods and servants in the battles between Jamshid and Zahak, Zahak and Kaveh (and then Fereydoun), the sons of Fereydoun, and the subsequent martyrdom of Iraj and his reprisal by Manuchehr. This essay, with an analytical-descriptive approach, will analyze the philosophy of the history of Firdowsichr('39')s Shahnameh, emphasizing  the relation between "gods and servants", and concludes that in this work all conflicts will achieve a resolution that can be identified as the moments of Hegelian dialectic, and in fact, the path to self-awareness and freedom, and this is the same as the possibility of reading  philosophy of mythical history of Iran in Firdowsichr('39')s Shahnameh based on Hegelian philosophy of history.
 
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Philosophy of mythological history of Iran, Firdowsi&apos,s Shahnameh, Hegelian philosophy of history, gods and servants
نویسندگان مقاله چیمن فتحی | Chiman Fathi
Mohaghegh Ardabili University
دانشگاه محقق اردبیلی

رامین محرمی | Ramin Moharrami
Mohaghegh Ardabili University
دانشگاه محقق اردبیلی

بیژن ظهیری ناو | Bijan Zahiri Nav
Mohaghegh Ardabili University
دانشگاه محقق اردبیلی

شهریار گیتی | Shahriar Giti
Mohaghegh Ardabili University
دانشگاه محقق اردبیلی

نشانی اینترنتی http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-261-2&slc_lang=other&sid=1
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده other
موضوعات مقاله منتشر شده تخصصی
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات