زبان و ادبیات فارسی، جلد ۲۷، شماره ۸۷، صفحات ۹۵-۱۱۱
عنوان فارسی تشبیه‌های تلمیحی در سروده‌های شفیعی کدکنی (م. سرشک)
چکیده فارسی مقاله تلمیح و تشبیه دو مقوله بلاغی‌اند که اندیشمندان علوم بلاغی از دیرباز در دو حوزه بدیع و بیان به آنها پرداخته‌اند. برخی شاعران ایرانی با استفاده از ظرفیت­های زبان فارسی، با تلفیق این دو مقوله گونه بلاغی تازه‌ای پدید آورده‌اند که در این پژوهش با نام تشبیه‌های تلمیحی از آنها یاد می­شود. موضوع پژوهش حاضر، بررسی این گونه بلاغی در سروده­های دهه چهل و برخی از سروده­های اوایل دهه پنجاه شفیعی‌ کدکنی است. برای این‌کار، آیینه­ای برای صداها شامل مجموعه­های شعری زمزمه­ها، شب‌خوانی، از زبان‌برگ، در کوچه‌باغ­های نشابور، مثل­ درخت­ در شب­ باران، از بودن و­ سرودن، و بوی جوی مولیان، بررسی شده ­است. هدف این پژوهش شناساندن ویژگی­های این گونه بلاغی چون آشنایی‌زدایی، برجسته­سازی، ایجاز، ترجمه‌ناپذیری، داشتن زمینه روایی و اختصاص آن به زبان فارسی است که برای اولی‌ بار در ادب پارسی انجام می­گیرد. شناخت رابطه مضمونی این تشبیه‌ها با موضوعات شعری شفیعی‌ کدکنی و میزان توانمندی او در به‌کارگیری و نوع تلمیحات به‌کار­رفته، از اهداف دیگر این پژوهش است که به روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی و­ با استفاده از شیوه تحلیل محتوا بررسی شده­اند. قرار­دادن شخصیت‌های اساطیری، دینی، عرفانی، علمی و غنایی در جایگاه مشبّه­به در این تشبیه‌ها، آگاهی شاعر از این مقولات و تسلط او در این زمینه را نشان می‌دهد. همین مسئله بسامد این تشبیه‌ها در سروده­های­ شاعر، نوآوری­های­ او در این بخش و تناسب معنایی‌ـ مضمونی سروده­ها با این گونه بلاغی را توجیه می‌کند.
 
کلیدواژه‌های فارسی مقاله شعر معاصر، تشبیه، تشبیه تلمیحی، شفیعی‌کدکنی
عنوان انگلیسی Rhetorical Similes in the Poetry of Shafiee Kadkani
چکیده انگلیسی مقاله Simile and allusion are two rhetorical aspects that have been taken into consideration by the scholars of rhetoric since long time ago. Some of the Iranian poets have used the capacities of the Persian language and integrated these aspects to create a modern rhetoric which in this study is introduced as rhetorical simile. The objective of the present study is the investigation of this rhetoric in 1340s poems and some of early 1350s works of Shafiee Kadkani. For this purpose, “a mirror for sounds” including “whispers”, “night reading”, “from the leaf”, “in the garden alleys of Neishabour”, “like a tree in a rainy night”, “from existence and singing”, and “Booye jooye moolian” are studied. The objective of this study is to introduce the features of this rhetoric such as defamiliarization, highlighting, succinctness, non-translatability, validity, and assigning them to Farsi, which is done in Persian literature for the first time. Introducing the implicit relationship of these similes and the themes of Shafiee Kadkani as well as his capability in employing the rhetoric constitute another objective of this study is investigating the use of descriptive and analytical method and content analysis. Placing mythological, religious, mystical, and scientific personalities in these similes show the awareness of the poet regarding rhetoric. This justifies the frequency of such similes in his poems, his innovations, and observation of the semantic-thematic proportion of the poems with these rhetorical aspects.
 
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Contemporary Poetry, Simile, Rhetorical Similes, Shafiee Kadkani
نویسندگان مقاله حبیب‌الله سلیمی | Habib-Allah Salimi
Kurdistan University
کردستان

سیداحمد پارسا | Sayed Ahmad Parsa
Kurdistan University
کردستان

نشانی اینترنتی http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-2488-2&slc_lang=other&sid=1
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده other
موضوعات مقاله منتشر شده فنون بلاغی
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات